Hôm nay xem một clip của báo VnExpress thực hiện phỏng vấn về cuộc xâm chiếm Gạc Ma của Trung Quốc cách đây 28 năm, từ người già đến người trẻ - có lẽ ở Hà Nội? - tôi thử thống kê như sau:
64 tử sĩ vào ngày 14/3/1988 làm bia đỡ đạn ở bãi đá ngầm Gạc Ma thuộc quần đảo Trường Sa
Tổng số người được phỏng vấn là 15 người. Trong đó có 10 người trẻ và 5 người già. Hỏi ý kiến 3 người, một người già và 2 người trẻ. Tôi xin chia làm 2 phần: phỏng vấn và ý kiến. Và làm một thống kê mô tả, dù thống kê không có ý nghĩa về xác xuất.
Clip phỏng vấn của VnExpress về cuộc xâm chiếm Gạc Ma của Trung Quốc
1. Phỏng vấn:
1.1. Tổng số người được phỏng vấn là 15 người. Trong đó có 10 người trẻ và 5 người già.
1.2. Người trẻ: Có 6 trường trẻ được phỏng vấn bảo không biết gì cả, chiếm 60% người trẻ hoàn toàn không biết, được gọi là không biết tuyệt đối. Có 4 người trẻ có nghe nói, nhưng cũng không biết nó được xem là không biết tương đối. Hay nói cách khác là 100% người trẻ được phỏng vấn không biết về việc Trung Quốc chiếm bãi đá ngầm Gạc Ma, 1 trong 7 đảo và bãi đá ngầm của quần đảo Trường Sa của chúng ta bị chiếm nắm 1988, trong đó, Gạc Ma bị chiếm ngày 14/3/1988 với 64 tử sĩ phải hy sinh dưới họng súng quân thù bành trướng Bắc Kinh.
1.3. Người già: Tất cả 5 người già, mà có lẽ, họ ở lứa tuổi U30 đến U50 vào năm 1988 khi đảo Gạc Ma bị xâm chiếm, thì cả 5 đều không biết. Tức 100% tuyệt đối không biết tháng 4 năm 1988 Trung Quốc đã xâm chiếm 7 đảo đá ngầm thuộc quần đảo Trường Sa của ta, trong đó có bãi đá Gạc Ma.
2. Hỏi ý kiến:
2.1. Tổng số hỏi gồm 3 người, 2 trẻ và một già.
2.2. Cả 3 người đều cho ý kiến là do nhà nước bưng bít thông tin, sách giáo khoa không được viết và dạy trong lịch sử của nhà trường phổ thông cũng như đại học. Gần đây có thông tin báo chí một vài bài.
2.3. Như vậy từ 28 năm qua, nền giáo dục Việt Nam - đặc biệt môn lịch sử - tuyệt đối 100% không được viết sử trung thực để dạy lịch sử cho thế hệ mai sau về sự xâm lăng của Trung Quốc ở biển Đông. Đó là chưa kể không có viết lịch sử cuộc xâm lăng của Trung Quốc vào năm 1979 ở biên giới phía Bắc.
Theo thiếu tướng Lê Mã Lương thì tất cả 64 tử sĩ ở bãi đá ngầm Gạc Ma là do bị lãnh đạo cao cấp của chính quyền cộng sản Việt Nam lúc bấy giờ ra lệnh không được bắn, chiến đấu mà chỉ được làm bia đỡ đạn, như clip sau đây:
Hải quân Việt Nam không được phép chiến đấu và nổ súng trong cuộc giữ bãi đá ngầm Gạc Ma vào ngày 14/3/1988 - theo thiếu tướng Lê Mã Lương
Qua đó, lâu nay chúng ta quen gọi là Hải chiến, thì không đúng. Không nên gọi là Hải chiến Gạc Ma, mà phải gọi là Bia thịt người ở Gạc Ma mới đúng cho cuộc xâm lược này của Trung Quốc ở biển Đông. Nhưng báo Petro Times vẫn dựng được người có mặt hôm đó ở Gạc Ma để nói rằng: "Chúng tôi không phải bia đỡ đạn!"
Ngày 14/3/1988 của 28 năm trước tình hình kinh tế chính trị nước Việt cũng hèn yếu như bây giờ. Nhưng ngày đó chỉ mới đặt nền tảng cho mất nước qua Hội nghị Thành Đô 2 năm sau đó, mà không ai trong dân chúng biết cái Hội nghị này đảng cộng sản Việt Nam đã ký kết gì với Trung Quốc. Còn bây giờ thì hầu như gần 100% nước Việt là bản sao của Trung Quốc. Liệu tiến trình thực hiện chiến sách vết dầu nloang của Trung Quốc đã hoàn thiện, và mất nước là hiện thực?
Nỗi đau của một dân tộc bị mất nước từ trong tư tưởng là do chính khách bóp méo lịch sử và đưa nó vào nền giáo dục ngu dân để trị. Một dân tộc tính với văn hóa bị trị như Việt Nam, thì việc sinh ra những lãnh đạo bị trị bỡi ngoại bang rồi nghe theo ngoại bang, để trị lại dân mình là điều mà các nhược tiêu trên thế giới không hiếm - Trung Đông, Bắc Phi là những lãnh thổ có nhiều quốc gia có văn hóa bị trị như Việt Nam.
Báo chí trong nước đưa tin hằng năm có đến hàng trăm ngàn cử nhân, thạc sĩ thất nghiệp không có nghĩa là giáo dục đại học ở trong nước cho ra sản phẩm tệ hại, vẫn có rất nhiều người thành công mà bằng cấp ở Việt Nam như Forbes Việt Nam đã tổng kết những người trẻ thành công dưới 30 tuổi năm 2016. Từ đó cho thấy, vấn đề học tập là vấn đề của 4 yếu tố như tôi đã từng viết: gia đình, nhà trường, bản thân và xã hội.
Nhưng du học mà thất bại sau khi phải tốn kém tiền bạc của gia đình, thời gian của tuổi sung sức nhất đời người lại là điều tệ hại hơn.
Thất bại trong du học có nhiều kiểu thất bại như sau:
1. Thất bại nhẹ nhất là đạt được bằng cấp hạng tối ưu hoặc ưu như vẫn không xin việc ở quốc gia tiến tiến mà phải quay về quê hương để tìm việc, hoặc làm trái ngành nghề đã du học. Số này chưa đến 10%.
2. Thất bại trung bình là học cũng có bằng cấp, nhưng chủ yếu là bằng lái xe và "bằng nhảy đầm" rồi lại về quê, hoặc khá hơn chút là có bằng cấp đại học ngoại quốc, nhưng lại phải báo cô cha mẹ. Số này khoảng hơn 40%.
3. Thất bại nặng nề nhất là học không xong, nửa chừng gãy gánh vì vào nhà thương điên, do nhiều nguyên nhân mà tôi đã viết nhiều bài về sốc văn hóa, sốc do chuẩn bị không kỹ trước du học nên không vượt qua được. Số này khoảng 50%.
Chỉ khoảng vài phần trăm du học là tìm được việc làm ở quốc gia mà bạn trẻ đã đi du học. Còn lại, thất bại thì không ai dám tự nhận mình thất bại vì sĩ diện cá nhân và gia đình.
Như vậy học như thế nào, làm gì trong thời gian du học để được nằm vào con số vài phần trăm kia?
Việc chuẩn bị cho trước du học như tôi đã từng viết là điều cực kỳ quan trọng. Vì du học không phải để học khoa học kỹ thuật mà còn là học để làm người công dân toàn cầu.
Việc du học thành công hay thất bại này không chỉ riêng ở Hoa Kỳ mà còn cho tất cả các quốc gia tiên tiến khác, nhưng hôm nay tôi xin viết về thông tin tốt đẹp du học Hoa Kỳ mới được cập nhật.
Hôm nay nhận được thông tin từ Bộ nội an Hoa Kỳ - Department of Homeland Sucurity - với thông tin như sau:
"Bộ Nội An Hoa Kỳ đã ban hành một quy định cuối cùng cho phép du học sinh tốt nghiệp các ngành: Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, và Toán ("STEM": Science, Technology, Engineering and Math) từ các chương trình giáo dục các trường đại học Mỹ ở lại thêm 24 tháng cho diện visa F-1 thực tập tùy chọn ( "OPT").
Các quy định mới sẽ được công bố trong Federal Register vào ngày 11, tháng 3 năm 2016. Nó sẽ có hiệu lực vào ngày 10 tháng 5 năm 2016...."
Các du học sinh tốt nghiệp đại học từ năm 2016 trở đi lưu ý điều này. Vì trước đây, du học sinh với visa F1 tốt nghiệp mọi ngành chỉ được phép ở lại Hoa Kỳ 12 tháng để tìm việc làm, nếu 12 tháng không tìm được việc làm thì phải về nước."
Quyết định này cho thấy 2 việc:
1. Nhu cầu khoa học ứng dụng và khoa học cơ bản của Hoa Kỳ đang cao.
2. Cơ hội cho các du học sinh Việt Nam và thế giới có thể ở lại Hoa Kỳ để học hỏi kinh nghiệm, tìm kiếm công ăn việc làm, etc...
Từ 2 việc trên, các du học sinh cần phải biết nắm lấy cơ hội và phải biết những lưu ý sau:
1. Việc xếp hạng của các trường đại học Hoa Kỳ chỉ có tính tương đối về mọi mặt. Các đại học Hoa Kỳ đã được sự công nhận của các tổ chức độc lập - chứ không phải của chính phủ - công nhận, thì tất cả các chứng chỉ, bằng cấp của tất cả các ngành nghề đều bằng nhau khi ra trường. Ví dụ, theo USnews xếp hạng chuyên ngành Toán của - Massachusetts Institute of Technology và Princeton University là đồng hạng nhất. Nhưng không có nghĩa là tốt nghiệp ngành toán ở MIT có thể tìm việc dễ dàng hơn Montana State University lại không được xếp hạng của USnews!
2. Từ điều ở trên sẽ cho thấy rằng Cử nhân toán ở MIT hay cử nhân toán ở một trường không xếp hạng là bằng nhau về bằng cử nhân. Vấn đề còn lại là sự đòi hỏi các du học sinh phải có một hồ sơ tốt trong quá trình học tập có tính cạnh tranh cao, chứ không phải là học trường top là có thể kiếm việc dễ dàng, và dễ dàng trụ lại ở Hoa Kỳ với việc làm tốt.
3. Hồ sơ lúc học phải tốt để dễ xin việc làm ở Hoa Kỳ là gì? Hoa Kỳ là quốc gia sống theo triết lý giáo dục gồm 3 điều cơ bản mà tôi đã viết trong bài: Một triết lý giáo dục cho Việt Nam là, Khai phóng, thực tế và nhân bản. Vì thế, một ứng viên đi tìm việc làm đòi hỏi hồ sơ phải có đầy đủ tính thực tiễn, chứ không thể đem bằng cấp để dọa nhà tuyển dụng.
4. Thực tế trong hồ sơ tìm việc là gì? Là cái mà ứng viên đã làm được gì trong quá trình học đại học ở Hoa Kỳ, chứ không phải là bảng điểm đẹp. Bảng điểm đẹp chỉ để nhà tuyển dụng cho qua vòng gửi xe. Còn thực tế là thư giới thiệu của giáo sư đã đỡ đầu và làm việc của các bạn trong quá trình học đại học. Là những nghiên cứu, áp dụng trên thực tế mà bạn đã học ở đại học đã làm với giáo sư. Là những đóng góp thực tế của bạn trong quá trình thực tập ở đại học mà bạn đã được giáo sư giới thiệu đi làm internship hoặc volunteer được ông chủ nơi bạn thực tập đánh giá và đề cử, là thể hiện mình là một công dân toàn cầu, etc...
Học là để người ta cần mình, tìm kiếm mình mà sử dụng mình đúng chỗ, đúng lúc, chứ không phải học là để đem mảnh bằng để lòe đời và vô dụng.
Hy vọng với những thông tin này sẽ là hành trang giúp các bạn trẻ du học sinh ở bậc đại học Hoa Kỳ dễ dàng tìm kiếm việc làm và kinh nghiệm làm việc cho chính bản thân mình trước khi trở thành công dân toàn cầu.
Tôi sẽ còn trở lại đề tài này về những vấn đề thực tế học tập ở Hoa Kỳ để các du học sinh trẻ biết phải làm gì khi đi du học.
Hôm nay, thứ Bảy, 05/3/2016 là một ngày thật hạnh phúc.
Sáng, thức dậy 5:00, nó thấy mình online, nó nhắn tin:
"Bác ơi, bác xem dùm con, xem con có đọc nhầm không? Có phải UMass Amherst cho con $50.000/year, và cho 4 năm là $200,000 phải không? Nếu con đọc nhầm thì chắc con chết quá. Còn nếu con đọc đúng thì con cũng mừng mà chết luôn. Con đang khóc đây bác ơi!"
Nhớ lại, mình với gia đình nó gặp nhau gần 6 năm trước - 12/2010 - mẹ nó gặp mình tại clinic vì qua đọc blog về những bài Tổng kết học bổng Hoa Kỳ. Mẹ nó đi khám bệnh Viêm Xoang, sẵn hỏi luôn vấn đề học bổng khi nó mới vừa vào lớp 6.
Một kế hoạch được vạch ra, và mọi liên lạc qua online khi cần mình tư vấn. Một chương trình học cật lực, hoạt động ngoại khóa dày đặc. Ôn luyện tiếng Anh, SAT, và những cuộc thi hùng biện trong nước, khu vực và thế giới không thể thiếu.
Mình cùng cả nhà nó cặm cụi làm hồ sơ từ 5 tháng trước - tháng 11/2015 - và phải mất 3 tháng mới hoàn thiện hồ sơ của 10 trường. Mẹ nó bảo:
"Nhà em chỉ có khả năng đóng $10,000/year có ít không anh? Sợ các trường có cho không? Hay là em tính với ba nó để bán nhà đóng thêm cho chắc ăn?"
Mình bảo: "Tụi Mỹ nó nghĩ khác người Á Đông em ạ. Nếu nó cho thì nó chả quan tâm mình đóng bao nhiêu đâu. Em đừng lo, để anh sẽ giúp làm sao tốt nhất cho cháu, vì cháu xứng đáng được nhận học bổng. Vấn đề là sự khác biệt, em ạ!".
Sau khi nhận tin nhắn của nó, mình cẩn thận, mắt nhắm, mắt mở vào tin đọc. Rồi tra lời với nó rằng: "Good news, congratulation!"
Gọi nó, nó khóc nức nở một cách ngon lành như chưa từng được khóc. Mình để nó vừa khóc, vừa nói thả ga. Đến 6:00, mình bảo, thôi chuẩn bị thư cảm ơn và deposit để nhập học con ạ. Giờ bác phải đi làm. Nó dạ, rõ to vừa thút thít bảo, giờ con cũng phải đi học.
Mẹ nó còn không tin, gọi hỏi lại, thì đúng lúc mình phải đi làm, hẹn 1h sau sẽ gọi lại.
7:30, gọi cho mẹ nó và chúc mừng. Mẹ nó bảo, cảm ơn anh nhiều, em sợ nó hiểu sai, nên bảo nó hỏi anh, trường đó như thế nào anh?
Mình bảo: "Quá tốt. Giờ chỉ đăng ký học thôi, không quan tâm trường nào khác nữa, ngoại trừ IVies. smile emoticon Trường Umass-Amherst - có tên đầy đủ là University of Massachusetts Amherst - là trường công của bang Massachusetts - MA, nên tuy ở MA mà học phí rẻ hơn các trường khác, vì tất cả các trường công ở Hoa Kỳ đều có tiền tài trợ của chính phủ, chứ không phải học phí rẻ là không tốt. UMass-Amherst có học phí khoảng $$30,689/year + ăn ở ký túc xá khoảng $$12,028/year, vị chi là $42,717K/year, còn lại $7,283/year là họ cho cả bảo hiểm y tế, tiền mua sách vở và sử dụng các kỹ thuật khác như internet, etc, không phải đóng tiền đó em. Gia đình em chỉ tốn tiền cho cháu vé máy bay và tiêu vặt thôi."
Mẹ nó cũng bật khóc. Mình cũng chảy nước mắt theo.
Cho đến nay 10 trường nộp thì 4 trường đã có học bổng, 1 từ chối, 5 còn chờ từ nay đến hết tháng 3/2016, nhưng học là học mà ít tốn kém nhất. Bằng cấp đại học ở đại học là như nhau sau khi ra trường, vì đã được chuẩn hóa toàn Bắc Mỹ. Vấn đề là sự khác biệt trong lúc học đại học, sinh viên làm được gì để làm giàu hồ sơ mình, và uy tín với giáo sư, và thế giới, chứ không phải cứ hễ IVies là số một!
Ôi hạnh phúc là, cho đi để chỉ nhận những giọt nước mắt hạnh phúc của những ai được nhận, phải không các bạn. Có người nói rằng: "Hạnh phúc không phải là những gì bạn phải kiếm tìm, mà là những gì bạn tạo dựng..."
Các chủ thuyết thay nhau ra đời là do thực tế khách quan của các nền văn minh nhân loại tạo ra. Thế giới trải qua 3 thời kỳ văn minh nhân loại được ghi nhận và từ đó những chủ thuyết ra đời phục vụ cho con người cũng ra đời, nhưng các chính khách luôn tương kế, tựu kế để phục vụ cho mình, hơn là cho cộng đồng xã hội.
Nền văn minh nông nghiệp, con người sống với nhau bằng sự chiếm hữu tư liệu sản xuất theo kiểu sức mạnh cá nhân - kẻ khỏe mạnh và ác độc nhất sẽ chinh phục cộng đồng bằng gươm đao, võ thuật của cá nhân mình. Nó đã cho ra đời chủ thuyết chiếm hữu nô lệ ở phương Tây, và Tam cương Ngũ thường của Khổng Khâu ở phương Đông để hình thành chế độ phong kiến phục vụ cho chính khách.
Nền văn minh công nghiệp ra đời, những phát triển khoa học kỹ thuật giúp các chính khách cởi mở hơn, vì quyền lực của tầng lớp bị trị đã được hỗ trợ bỡi những trang bị bỡi súng, sự đoàn kết và lập hội. Một hình thái xã hội mới ra đời, ban đầu là tạo giá trị thặng dư lớn cho chủ, nhưng sau đó buộc chủ tớ phải xích lại gần nhau, cùng nhau chia sẻ tư liệu sản xuất. Từ nền văn minh công nghiệp thế giới chia 2 ngả rẽ: chủ nghĩa giáo điều và chủ nghĩa thực tiễn.
Sau chiến tranh thế giới thứ II, thế giới Đông Tây chia làm 2 cực: cộng sản và tư bản về lý thuyết, nhưng trên thực tế thì 2 cực này là: chủ nghĩa giáo điều và chủ nghĩa thực tiễn.
Ở phương Tây chủ nghĩa giáo điều bắt đầu từ nước Nga thôn tính cả Đông Âu. Ở phương Đông chủ nghĩa giáo điều được Trung Hoa mang từ Nga về và bắt đầu thôn tính từ một nửa bán đảo Triều Tiên và một nửa Việt Nam, sau đó là toàn bộ bán đảo Đông Dương sau ngày 30/4/1975. Giáo điều hay thực tiễn đều do các chính khách chuyên nghiệp tạo ra từ những chủ thuyết luôn tốt đẹp của các nhà tư tưởng.
Chính khách có tầm nhìn xa, nhân bản, và có tư duy rộng mở sẽ đi theo chủ nghĩa thực tiễn. Ngược lại, các chính khách có tầm nhìn vì bản thân mình, ác độc và tư duy khép kín sẽ chạy theo chủ nghĩa giáo điều chỉ nhằm lợi ích cá nhân lên trên lợi ích cộng đồng và dân tộc.
Từ thập niên 1970 đến nay, nền văn minh tri thức ra đời với toàn cầu hóa và thế giới phẳng. Một sự tấn công trực diện từ chủ nghĩa thực tiễn đánh thẳng vào sự thủ thế và co cụm của chủ nghĩa giáo điều. Tương lai thế giới loài người sẽ được chủ nghĩa thực tiễn thống trị. Như vậy hai loại chủ nghĩa này, chúng là gì?
CHỦ NGHĨA GIÁO ĐIỀU
Chủ nghĩa giáo điều là một loại hình xã hội đi theo một triết thuyết mà các chính khách tự cho là đúng vĩnh hằng. Kết quả của nó là mô hình chính trị xã hội theo triết thuyết đã được định sẵn cho những nhà tư tưởng đã đúc kết và vạch ra.
Nhưng cuộc sống thực tiễn thì luôn vận động như câu nói của Heraclitus: "Không ai tắm 2 lần trên cùng một dòng sông". Có nghĩa là, nước - hay là xã hội loài người - của dòng sông sau 1 giây đồng hồ ở địa điểm A hoặc B, ... nào đó khác với nước của dòng sông trước đó 1 giây đồng hồ!
Heraclitus đã tiếp cận được với những tư tưởng rất cơ bản của phép biện chứng. Ông nói: “trong cùng một dòng sông ấy chúng ta lội xuống và không lội xuống, chúng ta có và không có”. Đó chính là những tư tưởng về mối liên hệ phổ biến tất yếu của quy luật thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập.
Cuộc sống xã hội loài người cũng thế. Suy nghĩ, hành động của mỗi cá thế người luôn thay đổi từng giây, từng phút. Cả một cộng đồng tư duy và hành động là một sự tương tác của những chuyển động Brown của tư duy và hành động mà thành. Nó thay đổi để phù hợp với thực tiễn khách quan, mà tồn tại và phát triển.
Từ đó, chủ nghĩa giáo điều chỉ phù hợp một giai đoạn lịch sử, mà không phù hợp cho tiến trình lịch sử đang diễn ra. Sự biến thể của chủ nghĩa giáo điều đi từ lý tưởng của cộng đồng sang lý tưởng lợi ích của chính khách theo tình hình thực tế khách quan, do hình thái kinh tế chính trị đơn nguyên tập quyền bảo vệ quyền lợi của chính khách và thân hữu. Từ đó, sự suy tàn của chủ nghĩa giáo điều là điều tất nhiên của quy luật xã hội học.
Sự suy tàn của chủ nghĩa giáo điều đã diễn ra hàng ngàn năm qua của lịch sử nhân loại trải qua các chế độ chiếm hữu nô lệ, tăng lữ quý tộc, phong kiến và giờ là ngày tận thế của chủ nghĩa xã hội. Gần đây là sự sụp đổ cả Liên Xô và Đông Âu vào cuối thập niên 1980, tiếp theo sau là các chế độ độc tài ở Bắc Phi Trung Đông vào năm 2011, nay là ở Cuba, Venezuela, tương lai sẽ là Bắc Hàn, Việt Nam và Trung Hoa.
Một số quốc gia đang đi theo chủ nghĩa giáo điều như Miến Điện, Cu Ba và kể cả Venezuela đang chuyển đổi để phù hợp với thực tiễn khách quan. Một số quốc gia khác vẫn còn bảo thủ và duy ý chí giữ chủ nghĩa giáo điều thì đang rơi vào cơn bỉ cực với đấu tranh giai cấp bị trị và thống trị, bạo loạn sắc tộc, khủng hoảng kinh tế và cả chính trị như: Trung Hoa, Việt Nam, Bắc Hàn.
Tầng lớp chính khách chuyên nghiệp đi theo chủ nghĩa giáo điều đang cố gắng lôi kéo quần chúng mê muội, và nhóm tham ăn tục uống theo đảng phái chính trị của mình để được dính phần ăn chia, nhằm giữ vững lợi ích đang có của mình. Nhưng với thế giới phẳng của nền văn minh tri thức sẽ dần đập tan chủ nghĩa giáo điều trở thành quá khứ của nhân loại. Tương lai lâu dài, chân thiện mỹ sẽ lên ngôi.
CHỦ NGHĨA THỰC TIỄN
Như đã trình bày ở trên, các chính khách theo chủ nghĩa thực tiễn làm việc vì cả cái chung cộng đồng lẫn cái riêng của họ. Họ có tư duy rộng mở và khai phóng, không vì quyền lợi bản thân mà bán rẻ quốc gia dân tộc như các chính khách đi theo chủ nghĩa giáo điều. Nhưng không vì thế mà tiến trình đi theo thực tiễn dễ dàng như ngày nay chúng ta thấy ở các quốc gia tiên tiến như Hoa Kỳ, Canada, Bắc và Tây Âu, cùng một số quốc gia Đông Á như Nhật, Hàn Quốc, Úc, Singapore, v.v...
Hãy nhìn lại Hoa Kỳ, mặc dù các quốc phụ của Hoa Kỳ ngay từ đầu đã làm nên một tuyên ngôn độc lập như là kinh Thánh, mà ngay cả Pháp, Việt Nam, v.v... cũng phải sao chép lại để đọc và làm cho quốc gia của mình. Nhưng để có ngày nay, Hoa Kỳ cũng phải có nội chiến chỉ vì muốn xóa bỏ chế độ chiếm hữu nô lệ. Sau đó là những cuộc đấu tranh và hoàn thiện mô hình xã hội đa nguyên tản quyền như hôm nay mà chúng ta có thể ghi nhận những dấu mốc như sau:
1. Một hiến pháp với tư tưởng khai phóng, nhân bản và các bộ luật, tu chánh án ra đời theo tình hình thực tiễn khách quan.
2. Các đại học đấu tranh quyền tự do học thuật và tự chủ đại học từ thế kỷ XIX, để hôm nay, Hoa Kỳ có được nền giáo dục khai phóng, nhân bản và thực tiễn.
3. Cuộc đấu tranh để phá bỏ chế độ chiếm hữu nô lệ đã được chính khách và dân chúng đấu tranh không ngại hy sinh như cố tổng thống Abraham Lincohn và Mục sự Luther King. Ông Abraham Lincoln, vị Tổng thống thứ 16 của Hoa Kỳ (nhiệm kỳ 1861 – 1865) có lẽ là người đã mô tả đúng đắn nhất về một nền dân chủ, đó là “một chính quyền của dân, do dân và vì dân”. Tuy nhiên sẽ không có một chính quyền “do dân” trừ khi người dân được lựa chọn người lãnh đạo của mình thông qua các cuộc bầu cử tự do và công bằng. Bầu cử là một quyền và cũng là nghĩa vụ cơ bản của công dân Hoa Kỳ – quyền được nói lên cách thức họ muốn chính quyền cầm quyền ra sao và trách nhiệm phải biết thông tin về các ứng cử viên và các vấn đề đang diễn ra khi họ đi bầu cử.
4. Tổng chưởng lý Charles Bonaparte, Tổng thống Theodore Roosevelt, J. Edgar Hoover là 3 nhà sáng lập và cho ra đời của tổ chức tiền thân của FBI - Cục điều tra liên bang thuộc bộ tư pháp - vào năm 1908 với hiến chương: "Trung thành, Quả cảm, Liêm chính - Fidelity, Bravery, Integrity". Nhưng đến khi ông J. Edgar Hoover nhận chức năm 1924, với cái đầu vượt trên cả thời đại của ông đã đưa FIB trở thành một tổ chức chống tội phạm, góp phần lớn cho một Hoa Kỳ từ quốc gia tư bản hoang dã trở thành hôm nay.
Con đường đi cam go của Hoa Kỳ từ 1776 đến khi có được vị trí số 1 thế giới vào cuối năm 1944 hoàn toàn không đơn giản. Vì mãi tới năm 1920 người phụ nữ Hoa Kỳ mới được quyền ứng cử và bầu cử theo điều bổ sung 19 của luật! Quá trình tự do dân chủ rất cam go của Hoa Kỳ hôm nay có thể được tóm tắt trong Tóm tắt về quyền con người được hiến pháp đảm bảo.
Tất cả những sơ lược trên cho thấy, Hoa Kỳ nói riêng, các quốc gia tiên tiến nói chung, họ không đi theo bất kỳ giáo điều khuôn mẫu nào, mà họ đi lên từ thực tiễn khách quan đòi hỏi phải hành động.
DÂN TỘC TÍNH, GIÁO ĐIỀU VÀ THỰC TIỄN
Phương Tây bắt đầu thời kỳ chinh phục và mở rộng thuộc địa từ thế kỷ XV, từ việc Cristoforo Colombo - Kha Luân Bố - đặt chân lên châu Mỹ đầu tiên năm 1498, sau 2 lần thất bại.
Trong cuộc chinh phục ấy, lịch sử cận đại đã ghi dấu những tân lục địa như Mỹ châu, Úc Châu, Tân Tây Lan, ... Nhưng lịch sử cũng cho thấy những nét lịch sử lặp lại ở các cường quốc cũng như nhược tiểu, mà làm nên các cựu và tân cường quốc mạnh yếu khác nhau.
Mỗi quốc gia có một tiến trình lịch sử mà hình thành văn hóa sống, và định hình dân tộc tính để rồi gặt lấy kết quả hay hậu quả cho vận mệnh quốc gia mình theo thời gian.
Nước Nga ở Đông Âu có một dân tộc, truyền thống lịch sử đáng kính trọng, nhưng dân tộc tính của Nga không có được những chính khách có tư duy rộng mở và khai phóng. Nên nước Nga xảy ra nội chiến và thù địch với lâng bang để bành trướng lãnh thổ hàng nhiều thế kỷ, tự làm yếu mình. Người ta bảo, nếu, dân tộc tính của Nga hình thành những chính khách nhân bản và khai phóng, thì ngày nay Hoa Kỳ không thể sánh với Nga.
Trung Hoa cũng vậy, dân tộc tính của Trung Hoa chưa làm nên những chính khách có tư duy nhân bản và khai phóng. Hầu hết các lãnh tụ Trung Hoa đi lên ngai vàng thấm đẫm máu và nước mắt của người Trung Hoa. Từ thời Tần Thủy Hoàng đến Lưu Bang lãnh thổ và sự đồng hóa các dân tộc khác được mở rộng. Đến Mao Trạch Đông, lãnh thổ Trung Hoa rộng gấp 3 lần so với Tần Thủy Hoàng. Tất cả họ ngồi trên ngai vàng bằng máu và nước mắt của dân và các lâng bang. Họ tự tìm lấy kẻ thù cho mình, và họ đi tìm sự loạn lạc, nội chiến trên chính quê hương mình. Trung Hoa trải qua nhiều thời kỳ mạnh yếu, bị các cường quốc xâu xé mà không lớn được đúng tầm vóc của mình.
Nhìn lại nước Việt cũng thế. Lịch sử của 1000 năm bị đô hộ Trung Hoa, 100 năm đô hộ Pháp, đã hình thành một văn hóa hủy diệt kẻ yếu - Champa - để sinh tồn, và mang trong hồn một thuộc tính bị trị. Một nhà sư đã nói với tôi rằng: "Đúc kết lịch sử và ta thấy, dân tộc tính của người Việt là một loại dân tộc có tính bầy đàn và bị trị. Dân Việt không bị trị bỡi đồng bào mình, thì cũng bị trị bỡi ngoại bang. Khi nào dân Việt còn trong ách bị trị thì lúc đó còn chút bình yên. Khi thoát ra khỏi bị trị thì sẽ là giặc giã chiến tranh. Không nội chiến anh em nồi da nấu thịt, thì cũng ngoại xâm. Người Việt không thích tự do, dân chủ và văn minh, vì đã ở quá lâu trong hơn 1100 năm bị trị hết Trung Hoa, rồi đến Pháp. Bằng chứng là miền Nam đã được cho họ tự do dân chủ và văn minh 21 năm, nhưng dân miền Nam đã từ chối, để lao đầu vào bị trị và ươn hèn như 41 năm qua! Và một dân tộc tính bị trị như dân Việt, sẽ sản sinh ra một tầng lớp thống trị dân tộc cũng chỉ làm những kẻ súc sinh cúi luồn cho ngooại bang như lịch sử nước Việt bao đời đi làm thái thú cho ngoại bang phương Bắc." Quả đúng thật!
Hãy nhìn lại các quốc gia khác đang đi theo chủ nghĩa giáo điều cũng thế. Dân tộc tính của các quốc gia này đều không làm được việc thêm bạn bớt thù, mà hầu hết là các chính khách chỉ biết tráo trở để vì bản thân mình hơn là quốc gia dân tộc, tăng thù bớt bạn.
Trong khi đó, các quốc gia tiên tiến đi theo chủ nghĩa thực tiễn luôn hành xử nhân bản và khai phóng. Mọi tư duy và hành động của chính khách luôn vì cái chung của quốc gia dân tộc, trong đó có cái riêng của mình.
LỊCH SỬ LẶP LẠI
Cách đây 3 hôm - ngày 01/3/2016 - Hội đồng bảo an Liên Hiệp Quốc gồm 5 nước - Anh Pháp Mỹ Nga và Trung Hoa - nhưng chủ yếu là Mỹ Nga và Trung Hoa đã đồng ý với nhau để tăng lệnh trừng phạt Bắc Hàn. Đây là hậu quả của một triều đại giáo điều dòng họ Kim ở Bắc Hàn làm nên dân tộc tính của những kẻ ương ngạnh trong thế nhược tiểu.
Còn nhớ, khi Hội đồng bảo an Liên Hiệp Quốc đồng thuận với Hiệp Định Paris 1973, trao cho cái Nobel hòa bình cưa đôi Kissinger và Lê Đức Thọ thì nước Việt lao vào ngàn năm tăm tối của với các thế hệ người Việt về sau, như cố tổng thống Ronald Reagan đã phát biểu.
Gần đây hơn, sau khi từ bỏ Thái Bình Dương sang Trung Đông của Hoa Kỳ, thì HĐBA LHQ đồng thuận trừng phạt Saddam Hussein của Iraq và Gaddafi của Libya, thì Iraq và Libya tan tành, cho tới nay vẫn trong tủi nhục trên gia tài thiên nhiên dầu thô kết sù.
Năm 1953, khi Hoa Kỳ đồng thuận với Trung Hoa ngưng chiến tranh ở bán đảo Triều tiên trong danh dự, thì họ sang Việt Nam để gầy sòng, dùng đất Việt và xương máu Việt để tỷ thí vũ khí 2 bên.
Nay Hoa Kỳ quay lại Thái Bình Dương sau 40 năm sang Trung Đông. Họ chọn nơi đầu tiên để trừng phạt là Bắc Hàn. Ban đầu Nga và Trung Hoa chưa ưng bụng, nhưng giá dầu giảm, Nga quy hàng. Biển Đông dậy sóng, Trung Hoa bắt tay, không biết cái bắt tay của ông Tập Cận Bình với ông Obama vào 31/3 và 01/4/2016 trong Hội nghị thượng đỉnh về hạt nhân sắp tới, đã được đồng thuận điều gì ở biển Đông, mà nó làm cho Bắc Kinh đồng thuận trừng phạt Bình Nhưỡng? Nhưng, có lẽ, tương lai Kim Jong Un không còn quá lâu cho một kết thúc không có hậu, vì đã "hỗn láo" chưa một lần triều kiến họ Tập trong 3 năm lên cầm quyền.
Hoa Kỳ đã chìa bàn tay khá dài, khá lâu, và rất thân thiện cho Việt Nam trong 22 năm qua - 1994 đến 2016. Liệu chính khách Việt đã chọn con đường giáo điều trong đại hội 12 vừa xong ngày 28/01/2015, và ông tổng thống Obama đã ngưng chuyến viếng thăm vào giờ chót trong tháng 11/2015, từ lời mời của ông tổng bí thư đảng cộng sản cầm quyền Việt Nam, để đợi xong mọi lựa chọn của chính trường Việt Nam mới sang thăm vào cuối tháng 5/2016 này sẽ lành dữ thế nào cho dân và nước Việt trong tương lai? Rõ ràng, lành ít dữ nhiều trong lúc kinh tế đang mắc bệnh nan y.
KẾT
Từ nhân sinh ra quả, rồi trong quả lại có nhân. Thời thế tạo anh hùng, rồi anh hùng lại làm ra thời thế mới.
Dân tộc tính chỉ là một yếu tố trong nhiều yếu tố hậu quả của lịch sử và văn hóa, nhưng sau khi có nó thì nó lại tạo ra nhân để lịch sử và văn hóa của một quốc gia dân tộc phải lãnh lấy.
Từ hôm 28/02/2016 đến nay thế giới mạng truyền thông Trung Hoa loan truyền một bài hát có tên là: 要嫁就嫁习大大这样的人: Kết hôn một người đàn ông như vậy bạn sẽ được học hỏi nhiều. Bài hát do nhà soạn nhạc Tang Jian Yun và ca sĩ chưa được biết Hu Xiaoming thực hiện và tải lên youtube.
Nhưng để dịch sát nghĩa lời bài hát thì tên của bài hát nên dịch là: "Nếu bạn muốn kết hôn, hãy lấy một người như Bác Tập Cận Bình" - If you want to marry, marry someone like Xi Dada.
Bản nhạc: "Nếu bạn muốn kết hôn, hãy lấy một người như Bác Tập Cận Bình"
Lời bản nhạc xoay quanh MẤY câu sau:
"“Nếu muốn kết hôn, hãy lấy người như bác Tập, người quyết đoán trong hành động, nghiêm túc trong mọi việc; bất kể ruồi hay hổ, yêu quái hay quái vật, bác đều có thể hạ chúng và không bao giờ để chúng hoành hành”.
“Nếu muốn kết hôn, hãy lấy người như bác Tập, người đàn ông hội tụ đủ mọi tố chất của chủ nghĩa anh hùng với tinh thần bất diệt; bất kể thế giới có đổi thay và khó khăn ở phía trước, bác vẫn kiên định tiến về phía trước.”
Lời hát vui nhộn đề cập đến chiến dịch chống tham nhũng “đả hổ diệt ruồi” do ông Tập khởi xướng.
Trước bài hát “Nếu muốn kết hôn, hãy lấy người như Bác Tập Cận Bình” , nhạc sỹ Tang Jianyun từng viết một bài hát khác nhằm ca ngợi ông Tập là “Hãy làm người đàn ông giống như bác Tập” (Be a man like Xi Dada).
Theo tờ Bưu điện Hoa Nam buổi sáng (SCMP), sự mến mộ dành cho chủ tịch Tập Cận Bình trong ba năm qua kể từ khi ông lên nắm quyền lãnh đạo đất nước là điều khó có thể tưởng tượng ở những người tiền nhiệm trước như chủ tịch Hồ Cẩm Đào và Giang Trạch Dân.
Không thấy ông Tập và truyền thông Trung Hoa ngăn chặn bài hát này. Ngược lại, phương tiện truyền thông nhà nước đã kêu gọi bài hát này ca ngợi ông Tập như là một thánh nhân hun đúc từ chủ nghĩa Mác-Lênin, Tư tưởng Mao Trạch Đông, Lý luận Đặng Tiểu Bình vào một tư duy được gọi là tư tưởng quan trọng của Ba đại diện và Tầm nhìn khoa học về sự phát triển.
Các nhà bình luận cho rằng, ông Tập Cận Bình không có gì sáng tạo trong điều hành, vì ông xuất thân từ một người bị Mao đưa đi đày cùng cha, sau đó vào quân đội và vào đảng, được cơ cấu vào chính quyền mới đi học để đáp ứng bằng cấp cho lãnh đạo. Một nhân vật cơ cấu từ đảng đầy sắc máu, ông là một bản sao của Mao, đang đi theo kiểu tự tô vẽ mình như Mao, và hầu hết các lãnh tụ cộng sản đã từng làm, ngay cả Kim Jong Un cũng đã làm trước ông Tập!
Tớ Washington Post hồi cuối tháng 9/2015 cũng đã đưa một bài bình luận rằng ông Tập đã phải bỏ tiền ra để mua chuộc sinh viên quốc tế đang du học ở Bắc Kinh để tô vẽ hình ảnh của mình trong bài viết "China’s President Xi is ‘so cute,’ says world’s creepiest propaganda video" - Tập Chủ tịch Trung Quốc là "rất dễ thương", đoạn video tuyên truyền rợn tóc gáy nhất thế giới.
Video clip mà Washington Post cho rằng ông Tập Cận Bình đã bỏ tiền ra mua sinh viên thế giới du học tại Bắc Kinh để ca ngợi mình đến rợn tóc gáy nhất toàn cầu có tên là: Who is Xi Dada? - Bác Tập là ai?
Tờ Washington Post cũng cho rằng, có lẽ, dưới triều đại ông Tập, kinh tế và chính trị Trung Hoa đang vào cơn bỉ cực, nên ông đã phải dùng hạ sách này để ru ngủ quần chúng và tự đề cao mình. Nó báo hiệu một cuộc tàn sát với tự do ngôn luận ở Trung Hoa như thời Mao.
Những cuộc tháo chạy và thôn tính đang diễn ra trên nhiều lĩnh vực kinh tế tài chính nước Việt trong năm 2016. Cuộc tháo chạy này là bắt buộc theo quy luật bàn tay vô hình của kinh tế học, mà không có bất kỳ chính sách hay nghị quyết nào của ý chí chính trị có thể ngăn cản được.
Trong cuộc tháo chạy và thôn tính này rất tản mạn khi nhìn vấn đề thiếu tính liên kết. Ví dụ từ cuối tháng 12/2013 Gaoling Fund của Trung Hoa mua 23.33% cổ phần của Vinacafe, và trở thành cố đông lớn nhất nắm quyền tập đoàn cà phê do nhà nước Việt Nam đang giữ. Nếu ai có quan tâm sẽ thấy, trước đó 2 năm, tập đoàn Masan của nhà nước Việt Nam đã mua lại Vinacafe từ năm 2011, nhằm tạo ra dấu ấn mới về điều hành và hoạt động kinh doanh hiện đại hơn so với truyền thống cũ. Có cả cách biến tướng thu hồi vốn nhà nước bằng cách thành lập hãng mới, và cả ve sầu thoát xác của các dự án đầu tư FDI.
Có nhiều nguyên nhân đưa đến cuộc tháo chạy và thôn tính, này mà dân Việt cần phải hiểu để nhìn vấn đề đúng bản chất của nó.
AI QUYẾT ĐỊNH CHÍNH TRỊ VÀ KINH TẾ VIỆT NAM
Từ sau đại hội 12, nhiều bộc bạch của các quan chức và chuyên gia về tình hình kinh tế Việt Nam chỉ còn một con đường là phải thay đổi. Vì cơ cấu nợ công phải giải quyết, vì thể chế chính trị không giúp khai thác hết tiềm năng của dân.
Tháng 01/2012, tôi viết bài, Nợ hay ăn cắp của dân? Đến ngày 02 tháng 10/2012 tôi viết tiếp bài: Việt Nam có nợ xấu không? Sau 2 ngày tôi lại viết bài: Giải quyết nợ xấu Việt Nam như thế nào? Và bắt đầu từ năm 2013, việc NHNN đã giải quyết bằng cách sáp nhập và mua $0 nhiều ngân hàng và tổ chức tín dụng của Việt Nam là một cách cho thấy 3 điều:
1. Nợ xấu là của các tập đoàn và tổ chức do nhà nước lập ra. Một kiểu sở hữu công ra đời dưới bộ mặt "tư nhân".
2. Cách giải quyết đơn giản là sáp nhập tổ chức công này vào tổ chức công khác để xóa nợ xấu như bài viết Giải quyết nợ xấu của Việt Nam như thế nào của tôi đã viết.
3. Tiền nợ xấu đó là dân phải gánh trong thuế, phí hằng ngày. Nó đi về đâu, nếu không là túi của các tham quan, và đích đến cuối cùng của nó là các tài khoản kếch xù ở một ngân hàng nào đó ngoài Việt Nam, hoặc các tài sản cố định như bất động sản, công ty, siêu thị ở trong và ngoài nước, không ai tìm ra dấu vết, nếu đảng cầm quyền không muốn minh bạch.
Từ năm 2014 đến này, đáo nợ công được vay từ nước ngoài bắt đầu khó khăn trong việc chi trả, vì nhiều lý do, nhưng trong đó, lý do quan trọng nhất là giá dầu thô giảm xuống mức gần bằng giá dầu từ năm 2001. Nguồn kinh phí thu nhập cho ngân sách từ dầu thô lâu nay chiếm hơn 50%, nay không còn nữa, và các tập đoàn dầu khí Việt Nam đang lo việc tinh giảm biên chế và thất nghiệp. Đây là đòn nguy hiểm kinh tế mà Việt Nam phải đối phó không chỉ ngắn hạn trong năm 2016, mà có thể ít nhất 3-5 năm tới.
Nguyên nhân thứ 2 quan trọng không kém là, TPP - TransPacific Partnership - ra đời và Việt Nam là sáng lập viên và thành viên trong 12 quốc gia đã vừa ký kết cuối năm 2015. Trong đó, điều kiện của chương 17 và chương 19 buộc Việt Nam không thể giữ 3 vấn đề lớn lâu nay là:
1. Phải cải cách kinh tế từ sở hữu công sang sở hữu tư cả trong hiến pháp và thực tế, không thể để các tập đoàn nhà nước còn núp bóng tư nhân qua mặt các quốc gia trong thành viên TPP, nhằm Việt Nam được công nhận là nền kinh tế thị trường đúng nghĩa.
2. Phải cải cách thể chế chính trị để nâng năng suất lao động của mỗi người dân Việt theo tầm nhìn kinh tế Việt Nam đến năm 2035 như vừa công bố.
Đến hôm nay, TPP quốc hội Hoa Kỳ vẫn chưa thông qua, dù nó đã được xem ký kết xong, và chờ phán quyết cuối cùng của quốc hội Hoa Kỳ. Nhưng thời gian chuyển đổi của Việt Nam cả về chính trị lẫn kinh tế còn rất ngắn - ngắn nhất 18 tháng coi như đã quyết xong, còn dài nhất là 48 tháng nếu quốc hội Hoa Kỳ chuẩn y TPP và cho phép kéo dài thời hạn cho Việt Nam.
Mọi vấn đề đã rõ ràng khi mà cả kinh tế lẫn chính trị của Việt Nam hiện nay không còn là quyền quyết định của đảng cầm quyền ở Việt Nam, lại càng không phải là của 94 triệu người Việt đang sống trong và ngoài nước. Hay nói cách khác, Việt Nam đang là con chốt trên bàn cờ kinh tế chính trị toàn cầu, người dân Việt là những con chốt đã bị đảng cầm quyền loại khỏi bàn cờ kinh tế chính trị Việt theo hiến pháp và hiệp thương của thường vụ quốc hội và mặt trận tổ quốc.
Những cuộc tháo chạy và thôn tính có những nguyên nhân buộc phải làm, vì giải quyết nợ công, vì sự tháo chạy của những đồng tiền tham nhũng ra khỏi nước, vì những diễn biến tất yếu của giai đoạn tư bản hoang dã của bất cứ quốc gia đang phát triển nào cũng phải trải qua.
Nhưng những cuộc tháo chạy và thôn tính này sẽ là động lực để tự lực, tự cường hay sẽ là cú vấp thế kỷ XXI của nước Việt không đứng lên được còn tùy thuộc vào các thế hệ Việt đang nắm kinh tế và chính trị nước Việt từ 30 năm cởi trói kinh tế.
18 tháng của TPP là 18 tháng cho ra đáp số một nước Việt có mô hình chính trị và kinh tế như thế nào? 18 tháng này cũng là án tử treo lơ lửng cho những thân phận giáo điều bảo thủ. Hiện tình hôm nay không còn có dịp bỏ qua thời cơ, mà là bỏ qua cái sống để chọn cái chết tất nhiên.
Từ khi vào nghề Y đến nay đã hơn 30 năm, hễ cứ đến ngày này là nhận nhau những lời chúc tụng. Tôi không biết là mình có nên chúc tụng đồng nghiệp và nhận lời chúc tụng của người khác không, khi mà, ngành Y bây giờ không làm tròn trách nhiệm với người bệnh.
Thôi thì cũng vài dòng cảm ơn những gì các bạn đã chúc nhau, và xin đưa ra những nguyên tắc chung để bà con cẩn thận với sức khỏe của chính mình.
Nguyến tắc thứ nhất: Đừng tin những gì quảng cáo trên báo đài, truyền thông, và thế giới mạng về thuốc. Vì không độc thì không gọi là thuốc, người ta chỉ uống thuốc để tự tử, chứ không ai uống nước để tự tử bao giờ. Chính vì thế, mà ở các quốc gia tiên tiến, cấm quảng cáo thuốc trên phương tiện truyền thông dân dụng, chỉ được quảng cáo thuốc ở tạp chí và hội thảo chuyên ngành Y.
Nguyên tắc thứ hai: Khi đi khám bệnh bất kỳ ở đâu, người bệnh cần có 1 câu hỏi phải hỏi: “Bệnh của tôi do nguyên nhân gì?” Vì chỉ có thầy thuốc giỏi mới điều trị nguyên nhân bệnh, còn lại những thầy thuốc kém hiểu biết chỉ biết điều trị hậu quả - hay còn gọi là chữa triệu chứng - của bệnh.
Nguyên tắc thứ ba: Đừng bao giờ tin những gì mình tìm kiếm trên mạng internet rồi tự suy diễn, tự làm bác sĩ cho mình và gia đình mình. Vì như thế chỉ làm hại chính mình và gia đình mình. Hãy cứ nghĩ, nếu bản thân bạn đủ khả năng được các trường Y nhận vào học thì các bạn đã trở thành bác sĩ, chưa kể các bác sĩ đã được đào tạo chính quy một thời gian dài về bộ máy tinh vi nhất của quả đất - con người - bình thường và bất thường từ tế bào đến bao nhiêu rối loạn khác về cả thể chất lẫn tinh thần, nhưng chưa chắc họ đã giỏi, thì các bạn chỉ vài cú enter với google, không có kiến thức căn bản về y khoa, thì các bạn như người điếc không sợ súng và tự hại mình thôi.
Nguyên tác thứ tư: Đừng bao giờ tin những quảng cáo về các loại thức ăn, thức uống bổ, giúp chữa bệnh này hay bệnh khác - Ví dụ, sữa chống loãng xương, thực phẩm chứ năng, thức uống collagen, v.v... - chỉ là những trò kinh doanh kiểu đa cấp để kiếm lãi. Loãng xương là một trong những tiến trình của một quá trình lão hóa của bất kỳ động vật nào được diễn ra ở mức độ phân tử sinh học, tiến trình này cho tới nay, y học vẫn còn mò mẫm và bất lực.
Nguyên tác thứ năm: Ăn uống và làm việc là thuốc. Ăn uống và làm việc đúng thì không hoặc ít bệnh tật. Ăn uống và làm việc sai là tự đưa mình vào nơi khổ đau của bệnh tật, vì sức khỏe qúy hơn vàng.
