Năm năm trước tôi viết bài: Máu đang chảy đầy đường. Máu của một quốc gia chảy không thể tính bằng phút, bằng giờ, mà phải tính bằng có khi cả thập niên. Liên Xô cũ cũng phải chảy máu từ 1977 đến 1989 - từ khi ông Leonid Brezhnev lên nắm quyền đến khi ông Mikhail Gorbachev tuyên bố tùy nghi di tản.
Năm năm đủ để một nền kinh tế như Việt Nam chảy cạn kiệt khi mà nền kinh tế ấy chỉ dựa vào việc đổi tài nguyên môi trường để phát triển.
Bằng vào sử dụng quỹ đất, rừng, khoáng sản để đổi lấy bằng những gói vay, hoặc nâng giá cho sân sau làm kinh tế, đến nay dầu hạ giá không thể có lãi để khai thác. Rừng cạn kiệt nước để dẫn đến hạn hán vì phá lá phổi cho không khí và trầm tích nước cho mùa khô đẩy kinh tế Việt vào đường cùng. Nhiễm mặn chỉ là một hậu quả nặng nề cho nông nhiệp, nhưng chưa đến làm dân chết, mà vấn đề sau hạn hán là bao nhiêu thiên tai, hỏa hoạn khác đang diễn ra ở khắp nơi.
Một làn sóng các hình thức di cư từ Việt Nam đến các quốc gia tiên tiến của giới trung lưu và nhà giàu đang diễn ra từ nhiều năm qua, qua các hình thức di dân đầu tư dạng EB5, và du học. Đó là phương cách của những công dân các quốc gia chậm tiến nhìn vấn đề suy sụp kinh tế ở góc tiêu cực, ngắn hạn, e sợ có biến động chính trị sẽ đem đến mất mát và đau thương.
Suy trầm kinh tế theo chu kỳ kinh tế thị trường là điều vẫn diễn ra thường xuyên ở một quốc gia có nền kinh tế thị trường mỗi 8-10 năm, một lần. Khi suy trầm kinh tế diễn ra là cách của các nhà tư bản kiếm tiền bằng cách mua và đầu cơ các danh mục, mà họ đã chuẩn bị, theo dõi qua hơn 5 năm, chọn lựa, mua chờ ngày để bán kiếm lãi. Cách này, các tay to trong đầu tư kinh tế gọi là, khi máu chảy đầy đường là lúc đặt tiền để mua xác chết, chờ ngày kiếm lãi.
Cũng như thế, nền kinh tế Việt Nam hôm nay đã đến lúc các công ty, tổ chức tài chính cạn kiệt máu, khi mà chỉ năm 2015 đã có đến 3 ngân hàng bị Ngân hàng Nhà Nước mua lại với giá không đồng hoặc sáp nhập với giá rẻ. Cũng là lúc các con kền kền nhảy vào ăn xác những cái gọi là Zombie Company.
Từ đó, chính lúc này là lúc, mà các đại công ty cần phải đổ bộ vào để đầu tư, tái cấu trúc và vận hành các công ty đang đói vốn, cần bán để trả nợ mất khả năng chi trả cho ngân hàng, sau đó tái cấu trúc và vận hành nó. Đó là ý tưởng của những nhà đầu tư có tầm nhìn xa trong kinh doanh.
Khi đã có tầm nhìn xa về đầu tư nhằm mục đích đầu tư mạo hiểm, thì nhà đầu tư sẽ đánh giá 3 vấn đề lớn của một quốc gia:
1. Chính trị phải ổn định. Ổn định ở đây là chiến lược, chính sách ổn định quan trọng không thua chế độ ổn định. Vì chế độ ổn định, mà chiến lược, chính sách dành cho đầu tư không ổn định thì nhà đầu tư sẽ không thể yên tâm.
2. Tái cấu trúc nền kinh tế phải ủng hộ nhà đầu tư, bảo vệ người lao động, nếu không sẽ khó lòng nhà đầu tư có thể yên tâm, tin tưởng để đầu tư.
3. Thủ tục hành chánh phải nhanh gọn, không gây phiền hà nhà đầu tư vì thiếu minh bạch và tham nhũng.
Với những biến động tình hình chính trị nước Việt trong 6 tháng qua gần đây và 3 năm trở loại đây, nền kinh tế Việt quả là nơi đáng để các nhà đầu tư bắt đầu những cuộc bơm máu và thôn tính. Dĩ nhiên, muốn đầu tư khi máu chảy đầy đường thì cần phải khảo sát và đánh giá đúng lĩnh vực đầu tư.
Cuối năm 2015, tôi có làm việc với 6 bạn trẻ săn học bổng đại học Hoa Kỳ cho niên khóa 2016-2017. Trong 6 bạn đều xuất sắc với những gì thể hiện ở bảng điểm, và các kỳ thi chuẩn hóa Hoa Kỳ, họ là những học sinh cuối năm lớp 11 tại các trường trung học phổ thông ở 3 miền, tỉnh thành ở Việt Nam.
Và tất cả các bạn trẻ này đều làm hồ sơ nhập học 10 trường cho mỗi bạn. Tất cả các bạn đều có nhận học bổng hoặc hỗ trợ tài chính từ 3 đến 5 trường cho đến hết ngày 20/3/2016. Gói học bổng hoặc hỗ trợ tài chính nhiều ít khác nhau, nhiều nhất là nhận full scholarship, ít nhất là nhận 19K/year cho financial aid.
Qua 8 năm làm việc với các bạn trẻ để săn học bổng, có được khoảng 178 trường hợp đã được nhận hồ sơ nhập học, và có học bổng hoặc hỗ trợ tài chính, không phải tất cả đều có đủ khả năng tài chính để đóng phần còn lại cho du học.
Nhưng trong 18 yếu tố để làm nên sự khác biệt của ứng viên, nhằm tạo sự quan tâm đặc biệt của Hội đồng tuyển sinh, thì có một số vấn đề cần lưu ý với các bạn trẻ cho những năm tới như sau:
1. Hoạt động ngoại khóa: của các bạn trẻ tronbg 6 bạn này đều không mạnh để thuyết phục ban tuyển sinh. Vì để một hoạt động ngoại khóa mạnh đòi hỏi nhiều yếu tố sau:
1.1. Hoạt động ấy bản thân thí sinh phải là leader.
1.2. Hoạt động phải có tính dài hơi >= 18 tháng liên tục cho đến thời điểm nộp hồ sơ.
1.3. Phải có bằng chứng chứng minh cho hoạt động.
2. Bài luận: Bài luận tạo nên sự khác biệt cần những yếu tố sau:
2.1. Tính sáng tạo.
2.2. Tính khoa học, logic và, cho thấy kiến thức tổng quát của bản thân.
2.3. Ngắn gọn liên quan đến sự thực của bản thân và chuyên ngành mà bạn sẽ chọn để học.
Việc này đòi hỏi phải có sự đầu tư và tìm hiểu lâu dài của trường mà các bạn sẽ làm hồ sơ nhập học. Nhưng hầu hết 5/6 bạn trẻ không chuẩn bị sớm, nên khó đạt được kết quả như ý muốn.
Tôi xin nhắc lại với các bạn là viết làm sao mỗi chữ các bạn viết ra đáng giá tối thiểu $500 đến $1000, thì mới hy vọng nhận được học bổng cao. Viết làm sao mà, hội đồng tuyển sinh phải giật mình ngay từ khi đọc câu đầu tiên của bài luận, và không thể bỏ nó cho đến chữ cuối cùng.
3. Tham gia một dự án ngay từ phổ thông: 6/6 các bạn không có được bạn nào có tham gia một dự án nghiên cứu khoa học hoặc một dự án riêng cho bản thân phụ vụ cộng đồng nào để thuyết phục Hội đồng tuyển sinh thấy sự khác biệt.
4. Khoa học tự nhiên và ứng dụng: Hầu hết 6/6 các bạn trẻ đều chỉ săn học bổng các chuyên ngành về khoa học xã hội như: tâm lý học, kinh doanh, kinh tế mà không có bạn nào chọn những chuyên ngành như sinh học, sinh hóa, sinh lý, vật lý, toán hay kỹ sư... Trong khi đó, nhu cầu khoa học cơ bản và khoa học ứng dụng đang được các trường đại học trên thế giới rất cần.
Học khoa học xã hội các bạn trẻ Việt không thể cạnh tranh với dân có ngôn ngữ bản xứ, kể cả ngoại hình cần có để hoạt động khi thực tập và sau khi ra trường. Cần phải biết thế mạnh của mình để có thể làm mình khác biệt và cạnh tranh với các ứng viên trên toàn cầu và dân bản xứ.
Nếu 5/6 bạn trẻ của năm nay được chuẩn bị sớm 4 điều trên thì khả năng họ sẽ được học bổng cao. Vì, sau suy thoái kinh tế 2008 đến nay, các trường từ trung học đến đại học đã bắt đầu thắt chặt chi tiêu do nhiều lý do sau:
1. Kinh phí của các trường công cũng như tư giảm.
2. Làn sóng di dân bằng con đường du học ở các quốc gia mất nhân quyền như Trung Hoa, Việt Nam và Trung Đông đang lên cao, từ các nhà giàu chỉ cần I-20, mà không cần hỗ trợ tài chính hay học bổng đã ảnh hưởng đến Hội đồng tuyển sinh chia nhỏ quỹ học bổng của mình làm nhiều gói để nhận được nhiều học sinh ở các nền văn hóa khác nhau về trường, nhằm làm tính đa văn hóa cho cộng đồng học sinh của mình. Đây là lời của một Dean of Admission đã nói chuyện với tôi hồi ngày 18/01/2016 vừa qua.
3. Muốn nhận học bổng hoặc hỗ trợ tài chính cao cần sự khác biệt. Sự khác biệt ấy ở tất cả các yếu tố mà tôi đã nêu ra, ngoại trừ yếu tố tài năng đã có sẵn cho ứng viên nào thực sự có tài năng.
Chúc các bạn trẻ và phụ huynh của năm học 2017- 2017 sẽ thành công hơn, với những lưu ý này.
Sự sôi động việc tự ứng cử của các thành viên trong xã hội trong bầu cử khóa Quốc hội XIV trong vài tháng qua ở Việt Nam là một điều đáng để suy nghĩ cái gì đúng, cái gì còn chưa đúng, đồng thời những người tham gia vào thành viên quốc hội trong tơơng lai cần nhìn lại mình đã hiểu biết thế nào là chức trách to lớn của mình trước dân, trước nước nhà là điều phải làm. Hy vọng bài viết ngắn này sẽ góp phần nhỏ cho cộng đồng.
QUỐC HỘI PHẢI NHƯ THẾ NÀO?
Quốc hội được định nghĩa là cơ quan dân cử có quyền lực cao nhất trong một nước, đề ra pháp luật và quyết định các công việc lớn của nhà nước.
Vì ông Donald Rumsfeld đang là bộ trưởng quốc phòng, nhưng ông lại có cổ đông lớn trong một tập đoàn dược phẩm đa quốc gia có lợi nhuận trong việc sản xuất vaccine ngừa cúm, câu chuyện lùm xùm về có sự ăn chia của các tập đoàn dược phẩm lớn trên thế giới và các tổ chức y tế các quốc gia, toàn cầu trong đại dịch cúm, nên ông bị áp lực phải từ chức.
Chính vì thế, ở các quốc gia có một nền chính trị minh bạch thì, thành viên của tư pháp thì không được tham gia thành viên hành pháp hay lập pháp, càng không được tham gia làm ăn kinh tế. Những thành viên lập pháp phải hoàn toàn chuyên nghiệp. Và những thành viên tham gia vào 1 trong 3 cơ quan này không được tham gia bất kỳ một công việc nào ngoài nhiệm vụ chính trường của quốc gia giao phó, kể cả gia đình của họ. Có nghĩa là, khi anh tham gia vào hoặc hành pháp, hoặc tư pháp, hoặc lập pháp, thì anh phải tuyên thệ và rút lui khỏi thương trường, kể cả những ngờâi thân trong gia đình của anh.
Ví dụ, một ông tướng quân đội khi tham gia vào cơ quan hành pháp thì phải tuyên thệ rút lui khỏi quân đội. Hoặc, một ông bộ tưởng thì không được là thành viên của quốc hội hoặc là thành viên của tòa án.
Nói tóm lại, Quốc hội là cơ quan lập pháp thì người tham gia thành viên phải đứng ngoài cơ quan hành pháp, tư pháp, và đồng thời không tham gia vào bất kỳ một tổ chức kinh tế xã hội nào khác để kiếm lợi ích cho mình.
Ví dụ, trong Hồi ký của cựu bộ trưởng quốc phòng McNamara, khi ông được cố tổng thống John F. Kennedy đề nghị vào nội các chính quyền sắp thành lập của ông. Ông McNamara phải xin phép gia đình Ford đi du lịch và suy nghĩ lựa chọn giữa vì nước Mỹ ở cương vị bộ trưởng quốc phòng và vì cuộc sống của gia đình mình ở cương vị chủ tịch tập đòan Ford Motor Co. Vì làm chủ tịch tập đòan Ford, gia đình và bản thân ông có nhiều tiền hơn. Còn vì nước Mỹ, vợ con ông sẽ cực khổ hơn với bao nhiêu chi phí. Nhưng cuối cùng ông quyết định vì nước Mỹ, vì ông có bà vợ và những đứa con tuyệt vời đồng ý tự lo lấy, để ông đóng góp vì nước Mỹ.
Thành viên quốc hội phải là những con người chuyên nghiệp của ngành lập pháp để thực hiện chức năng đề ra pháp luật và quyết định các vấn đề lớn bằng những tu chánh án bổ sung để phù hợp với thực tế khách quan phát sinh sau bộ luật cơ bản là hiến pháp.
LẬP PHÁP VIỆT NAM SAU 30/4/1975
Trở lại Việt Nam sau biến cố 30/4/1975, cả nước Việt có một quốc hội không đúng nghĩa là quốc hội của dân, do dân, và vì dân, mà chỉ là một sân sau của đảng cầm quyền. Tất cả đều bắt đầu từ câu nói của ông Hồ Chí Minh: "Đảng ta là đảng cầm quyền". Và hiếp pháp nước Việt theo năm tháng đã bị các chính khách khẳng định câu nói này trong điều 4 của hiến pháp năm 1980 cho đến nay!
Không những thế, một điều lệ đảng mới ra đời theo Quy định 15/QĐ-TW ngày 28/8/2006 cho phép đảng viên làm kinh tế. Nó đã góp sức cho luật pháp nước Việt có nhiều kẽ hở để đảng viên tha hóa, tham nhũng, lộng quyền, uy tín của đảng cầm quyền ở Việt Nam không còn lòng tin của dân chúng. Cướp đất, dùng cơ quan hành pháp để đàn áp dân chúng, biểu tình, dân oan, án oan, khiếu kiện ngày nay diễn ra khắp nơi.
Hôm 11/3/2016 vừa rồi, thường vụ quốc hội họp để đưa phương án chống tham nhũng. Ông chủ tịch quốc hội đưa ý kiến: Kế toán ... phải bắt được tham nhũng! Không biết với một cơ quan lập pháp mà các nhà chính khách ở cả hành pháp và tư pháp đều có tụ, và họ là đảng viên cao cấp được quyền làm kinh tế tư nhân, và chỉ duy họ mới là nhà lãnh đạo cao nhất theo quy định của hiến pháp thì làm sao chống tham nhũng? Hay nói như dân đã nói, đảng vừa đánh trống khua chiêng vừa thổi còi thì ai kiểm soát đảng, để kiểm soát tham nhũng, khi mà đảng đưa ra chỉ thị 15 để bảo vệ tham nhũng trong đảng với cái gọi là xây dựng đảng đoàn kết.
Quốc hội càng không phải là nơi mà nhiều thành phần của đảng ngồi vào để cho có tụ và lấp đầy chỗ trống, chỉ để bàn việc lợi ích của đảng cầm quyền như lâu nay, vì không chuyên nghiệp. Quốc hội phải là nơi của những con người có chuyên môn sâu, am hiểu về hoạt động chuyên môn và luật pháp của ngành mình đã làm để ngồi vào cầm cân nảy mực đưa ra luật của dân, do dân và vì dân, và làm trọng tài độc lập với hành pháp.
Những chuyển động về tình hình tự ứng cử đại biểu quốc hội đã cho thấy sự cởi mở, đó là nhiều công dân ở các thành phố lớn tự ứng cử như Hà Nội và Sài Gòn vào đại biểu quốc hội là một điều đáng được tiếp tục thực hiện, nhưng cũng không ít ý kiến lập lờ ám chỉ là nhiều người tự ứng cử được các tổ chức phản động tiếp sức phía sau là tư duy không lành mạnh, chụp mũ, kiểu độc tài, không khách quan khi không đưa ra chứng cứ, và không hiểu thế nào là định nghĩa của từ phản động, có khi chính những kẻ đi chụp mũ người khác lại chính là kẻ phản động.
KẾT
Nước giàu, nước nghèo và sự khác biệt: Có 3 yếu tố để nghèo thì Việt Nam có cả 3 Ghi chú: Phụ đề tiếng Việt có chỗ nhầm lẫn là Bolivia và Paraguay là 2 nước Nam Phi
Quá trình dân chủ, và thực hiện tư tưởng của Abraham Lincolnđã phát biểu tại cuộc diễn thuyết ở Gettysburg - Gettyburg Address - vào ngày 19/11/1863 là: một nhà nước của dân, do dân, vì dân - "government of the people, by the people, for the people" - sau này ông Hồ Chí Minh sao y bản chính về Việt Nam là một quá trình gian nan. Nó không chỉ đòi hỏi phải có một hiến pháp đúng nghĩa của dân, do dân và vì dân, mà còn sự cầu thị của các chính khách muốn làm cho dân giàu nước mạnh, chứ không phải vì tư lợi và nhóm lợi ích của đảng cầm quyền độc tôn.
Sau hiến pháp của dân, do dân và vì dân là một thể chế tam quyền phân lập được minh định bằng luật và các tu chánh án bổ sung, chứ không phải bằng nghị quyết của ảảng cầm quyền như ông tổng bí thư đảng cộng sản ở Việt Nam đã khẳng định rằng nghị quyết của đảng đứng trên hiến pháp.
Việt Nam, một dân tộc quen với lịch sử và dân tộc tính bị trị hơn 1100 năm của Tàu và Tây, ắt chỉ có thể sản sinh ra tầng lớp chính khách mang tư tưởng thống trị đồng bào, và bị trị bỡi ngoại bang như lịch sử đã minh chứng, thì việc thay đổi tư tưởng và hành động tự lực, tự cường là một việc đòi hỏi phải có quá trình dài lâu.
Đã là thành viên của tư pháp thì không được tham gia thành viên hành pháp hay lập pháp, càng không được tham gia làm ăn kinh tế. Đó là một thể chế minh bạch, hạn chế mọi tha hóa và tham nhũng - giặc nội xâm. Không cứ gì là tổng bí thư đảng, chủ tịch nước, thủ tướng là phải là đại biểu quốc hội. Lại không thể là đảng trưởng thì chỗ nào cũng nhúng mũi vào để mọi việc rối như tơ vò ngày hôm nay ở Việt Nam.
Không thể có một quốc hội đúng nghĩa của dân, do dân và vì dân khi một đất nước có nền chính trị đơn nguyên tập quyền như ở Việt Nam trong 41 năm qua và tương lai chưa có một hiến pháp của dân, do dân và vì dân.
Hôm nay là đêm siêu thứ Ba lần 2 - 15/3/2016 giờ miền Đông Hoa Kỳ - trong cuộc đua giành lấy đại diện ứng viên của 2 đảng dân chủ và cộng hòa ra tranh cửa tổng thống Hoa Kỳ vào tháng 11/2016. 5 bang: Florida, Illinois, North Carolina, Missouri và Ohio đồng loạt đi bầu. Ghi nhận chỉ 60% dân Mỹ phải mất thì giờ cho việc này.
Hai đảng dân chủ và cộng hòa vẫn tiếp tục bám đuổi, nhưng sau đêm siêu thứ Ba lần 2 thì con số cách biệt giữa các ứng viên đại diện của 2 đảng theo New York Times như sau:
Hình 1: Hillary bên dân chủ thắng 4 bang hòa 1 với Bernie Sanders. Donald Trump bên cộng hòa thắng 3, hòa 1 với Ted Cruz và thất bại với Kosich ở Ohio.
1. Đảng Dân Chủ: bà Hillary Clinton bỏ xa ông Bernie Senders sau khi thắng 4 bang với tỷ số sít sao và xem như hòa 1 bang là Missouri. Hiện bà Hillary dần 1094/774 so với Bernies. Mọi dự đoán đều thay đổi giờ chót. Thăm dò trước đây Missouri - MO - ủng hộ Sanders, nhưng ở đây bà Hillary đã lội ngược dòng và đang dẫn 50 so với 49% với ông Sanders(hình 1). Muốn thắng và đại diện đảng dân chủ bà Hillary cần phải kiếm thêm 1289 phiếu đại cửa tri của 32 bang còn lại(hình 2).
Hình 2: Hillary và Donald Trum xem nhyu7 đạt 50% phiếu đại cử tri khi còn 32 bang chưa bầu cử trong đảng. Họ là 2 ứng viên sáng giá cho chức tổng thống tương lai của nước Mỹ.
2. Đảng Cộng Hòa: Ông Donald Trump vẫn là người dẫn đầu sít sao ở 3 bang Florida, Illinois và North Carolina. Ngang bằng với Ted Cruz ở Missouri và thất bại Kasich ở Ohio. Sau khi thất bại ở Floria - tiểu bang quê nhà của mình thì ứng viên Rubio tuyên bố bỏ cuộc. Trump đang dẫn đầu số đại cử tri so với 3 ứng viên còn lại như sau: Trump 621/Cruz 395/Kasich 138. Muốn đại diện Trump phải kiếm thêm 616 phiếu đại cử tri ở 32 bang còn lại.
Cuộc đua chỉ mới diễn ra ở 18 bang và vùng lãnh thổ được bầu nhưng 2 ứng viên Hillary ở Dân Chủ và Donald Trump ở Cộng Hòa đã đạt xem như 50% số phiếu để đại diện cho đảng của mình ra tranh cửa tổng thống Hoa Kỳ.
Hình 3: Bill và Hillary Clinton trò chuyện với Donald Trump tại sảnh đón khách đám cưới của mình với Melania Knauss ở Palm Beach, Florida, Vào ngày 22 tháng 1 năm 2005. (Getty Images)
Đến hôm nay, xem như 2 ứng viên và là những bạn bè thân thiết là Donald Trump và Hillary Clinton sẽ là đối thủ của nhau trong tháng 11/2016. Vì trong đám cưới lần thứ 3 của Donald Trump gia đình Clinton đã đi dự hồi năm 2005. Bạn thì là bạn, và nó chỉ là cái riêng trong quan hệ cộng đồng, còn đất nước và dân tộc là chuyện của cái chung, như những gì bà Hillary đã trả lời trên CNN hồi ngày 10/8/2015. Đó mới là tư tưởng của triết học trong thực tiễn cuộc sống.
Hình 4: Hãng cá cược cũng đưa ra tỷ lệ thắng cược cho các ứng viên trong đảng thì, đảng dân chủ bà Hillary đến 92.2% thắng. Cộng hòa thì ông Trump 72.2% thắng. Tổng tuyển cử chức vụ tổng thống thì bà Hillary được tỷ lệ cao nhất 68.3%, trong khi ông Trump chỉ 20.6%.
Một nhiệm kỳ tổng thống Dân chủ nữa, tại sao không? khi mà mọi thống kê của Huffington Post từ các báo nổi tiếng như CNN, ABC, NBC, v.v... đều cho thấy Donald Trump chỉ làm gạch lót đường cho bà Hillary Clinton?
Tháng 11/2008 chúng ta đã chứng kiến một tổng thống da màu lần đầu tiên lên ghế nóng của Hoa Kỳ - ước mơ của Dr Luthyer King đã thành hiện thực. Liệu tháng 11/2016 chúng ta có thấy một nữ tổng thống đầu tiên của Hoa Kỳ không? Theo tôi, Hillary Clinton là xứng đáng như bài viết hồi năm 2013: Liệu có một nữ tổng thống đầu tiên cho Hoa Kỳ?
Qua theo dõi, trong tất cả các ứng viên cho cuộc chạy đua vào nhà Trắng của 2 đảng dân chủ và cộng hòa năm nay - 2016 gồm 7 ứng viên: 2 dân chủ và 5 cộng hòa - thì chỉ có Bernie Sanders là ứng viên có nội dung cho chiến lược tranh cử rõ ràng nhất.
Trong tất cả chiến lược và sách lược tranh cử của thượng nghị sỹ Bernie Sanders thì, hầu hết 24 ngành trong một đất nước và toàn cầu đều được ông đề cập. Trong đó, vấn đề quan điểm ngoại giao về chiến tranh được đề cập rất ít ở bài "Chiến tranh nên là lựa chọn cuối cùng: Tại sao tôi ủng hộ đàm phán với Iran - War Should Be the Last Option: Why I Support the Iran Deal. Chiến lược tranh cử của ông Bernie Sanders là, tái lập sự bình đẳng xã hội Mỹ từ thu nhập và sự thịnh vượng.
BANG VERMONT
Ở Hoa Kỳ mỗi bang là một quốc gia có luật lệ riêng, và chịu sự chi phối của luật liên bang và hiến pháp chung. Bang Vermont theo tiếng Pháp có nghĩa là: Ngọn núi xanh - Green Mountain theo tiếng Anh. Đây là một trong 13 bang đầu tiên thành lập nước Mỹ thuộc vùng New England. Một bang có diện tích nhỏ thứ 43 - khoảng 24.923 cây số vuông - trong 50 tiểu bang ở Hoa Kỳ. Dân số chỉ khoảng 608 ngàn.
Nhưng bang Vermont là bang lại có tỷ lệ diện tích nhiều đồng quê nhất Hoa Kỳ. Những người lập ra bang Vermont đã chọn cái tên để nói lên tư tưởng sống hòa mình với thiên nhiên, bảo vệ môi sinh là tư tưởng hàng đầu đến cực đoan và bảo thủ, mà người ta thường ví với tả khuynh cực đoan.
Ai đã từng sống ở Vermont đều ghi nhận vẽ đẹp thiên nhiên của Vermont vào mùa xuân và mùa thu của những cây Phong chuyển màu lá và đâm chồi nảy lộc. Không những thế, năng lượng xanh, thức ăn sinh học, nộng nghiệp không dùng phân hóa học, v.v... là ý thức và là khuyến khích của người dân và chính quyền. Một người đến sống ở Vermont đầu tiên sẽ rất ngỡ ngàng khi thấy ở đây những nhà máy điện sinh học, phong diện, và điện mặt trời cung cấp hầu hết tiểu bang, và một chương trình tẩy chay nhiệt điện, thủy điện và điện hạt nhân đã và đang gỡ bỏ.
Vermont, một tiểu bang sạch và xanh với tư duy bảo thủ như cái tên tiếng Pháp của nó!
VỀ NHÂN THÂN BERNIE SANDERS
Trước khi hiểu về tư tưởng của ông Bernie Sanders chúng ta cần hiểu về ông. Theo Wikipedia viết về ông như sau:
"Bernard "Bernie" Sanders (sinh ngày 8 tháng 9 năm 1941) là một chính trị gia Mỹ và Thượng nghị sĩ đến từ Vermont. Là thành viên đảng Dân chủ năm 2015, ông đã là chính trị gia độc lập phục vụ lâu nhất ở Mỹ trong lịch sử của Quốc hội, mặc dù gốc gác với đảng Dân chủ khiến ông được giao một số vị trí đại diện, và có lần khiến đảng Dân chủ chiếm đa số. Sanders đã được phân hạng thành viên thiểu số trong Uỷ ban Ngân sách Thượng viện kể từ tháng 1 năm 2015, và trước đó phục vụ trong hai năm là chủ tịch của Ủy ban Cựu binh Thượng viện. Ông là một ứng cử viên của đảng Dân chủ tranh cử Tổng thống Hoa Kỳ 2016.
Sanders đã được sinh ra và lớn lên tại Brooklyn, thành phố New York. Ông tốt nghiệp Đại học Chicago vào năm 1964. Khi còn là sinh viên, Sanders là một thành viên của Liên đoàn xã hội chủ nghĩa thanh niên và quyền dân sự phản đối tổ chức hoạt động cho Đại hội bình đẳng chủng tộc và các Ủy ban Điều phối Sinh viên bất bạo động.
Sau khi định cư ở Vermont vào năm 1968, Sanders tiến hành các chiến dịch của bên thứ ba cho chức thống đốc và nghị sĩ Hoa Kỳ vào đầu đến giữa những năm 1970, nhưng không thành công. Với tư cách một ứng viên độc lập, ông được bầu làm thị trưởng thành phố Burlington, thành phố đông dân nhất của Vermont, vào năm 1981. Ông được bầu lại ba lần. Năm 1990, ông được bầu làm đại diện cho Vermont trong Nghị viện Hoa Kỳ. Năm 1991, Sanders đồng sáng lập Caucus của Quốc hội. Ông là đại biểu quốc hội trong 16 năm trước khi được bầu vào Thượng viện Hoa Kỳ vào năm 2006. Năm 2012, ông tái đắc cử với 71% số phiếu phổ thông.
Sanders nổi bật sau đợt vận động 2010 của mình chống lại đề xuất mở rộng cắt giảm thuế của Bush. Sanders ủng hộ các chính sách tương tự như của các đảng dân chủ xã hội ở châu Âu, đặc biệt là những thiết lập bởi các nước Bắc Âu. Ông là một tiếng nói tiến bộ hàng đầu về các vấn đề như sự bất bình đẳng thu nhập, y tế phổ quát, tài sản cha mẹ để lại, biến đổi khí hậu, quyền LGBT(luật của cộng đồng đồng tính), và cải cách tài chính. Sanders từ lâu đã chỉ trích chính sách đối ngoại của Mỹ và là một đối thủ thẳng thắn ngay từ đầu của chiến tranh Iraq. Ông cũng thẳng thắn về các quyền dân sự và các quyền tự do dân sự, và chỉ trích mạnh mẽ tệ phân biệt chủng tộc trong hệ thống tư pháp hình sự và các chính sách giám sát đại chúng như Đạo luật Ái quốc Hoa Kỳ và các chương trình giám sát của NSA - National Security Agency."
Từ đó, những chính khách sống và làm việc ở Vermont như ông Bernie Sanders, hầu hết họ bảo thuộc loại trường phái tả khuynh đến cực đoan. Vợ chồng Bill Clinton và Obama là chính trị gia dân chủ theo trường phái trung dung. Tập san National Journal (năm 2004) cho bà Hillary Clinton 30 điểm trên thang điểm từ 1 (có quan điểm tự do nhất) đến 100 (bảo thủ nhất).
Theo các nhà bình luận chính trị đánh giá ông Bernie Sanders luôn gán cho ông là cộng sản salon và cực đoan.
Thực chất 2 đảng của Hoa Kỳ mà tôi đã từng viết 5 năm trước trên báo Tia Sáng và blog này như sau:
Đảng dân chủ là đại diện cho thuyết klhai phóng, tả khuynh, xã hội chủ nghĩa salon như đảng xã hội Pháp, chia làm 3 loại: cực đoan tả khuynh, trung dung và khai phóng. Ông Bernie Sanders là loại cực đoan tả khuynh. Chính phủ dân chủ chỉ lo nội an và kinh tế nước Mỹ, ngoại giao và điều hành thế giới chủ yếu bằng bàn tay sắt bọc nhung - quyền lực mềm - trao quyền cho Liên Hiệp Quốc quyết định.
Đảng cộng hòa là đại diện cho chủ thuyết bảo thủ, hữu khuynh, tư bản thực tế. Nó cũng được chia thành 3 loại: cực đoan hữu khuynh như gia đình cựu tổng thống Bush, trung dung và khai phóng. Chính phủ cộng hòa trao quyền cho các bang tự lo nội an và kinh tế, chính phủ cộng hòa điều hành thế giới về ngoại giao bằng nắm đấm thép quận sự.
SÁCH LƯỢC TRANH CỬ CỦA BERNIE SANDERS
Theo ông, Hoa Kỳ hiện nay là quốc gia hùng cường và thịnh vượng nhất toàn cầu, nhưng cũng là nơi có sự bất bình đẳng về thu nhập và thịnh vượng của các cá nhân trong xã hội ngày càng lớn hơn so với thế giới còn lại kể từ năm 1920. Đó là vấn đề thiếu nhân bản và đạo đức của thời đại văn minh, đi ngược lại với Nguyên lý Robin Hood - lấy của người giàu chia sẻ cho người nghèo.
Không chỉ quan tâm về sự phân hóa giàu nghèo của nước Mỹ, khi 10% của 1% người giàu có thu nhập bằng 90% của tầng lớp thấp xã hội Mỹ.
Trong một thống kê từ 2009 đến 2014, ông Bernie Sanders cho thấy 58% tổng thu nhập mới từ sự sụp đổ của Phố Wall do cuộc khủng hoảng kinh tế 2008 đã vào tay của 1% giới nhà giàu. Phải nói không với bất bình đẳng về thu nhập và sự thịnh vượng. Vì chính nó đã đưa Hoa Kỳ đến những bạo loạn, xả súng, và nhiều kẻ thù trên thế giới như hiện nay.
Ông không chỉ quan tâm đến sự bất bình đẳng về thu nhập và sự thịnh vượng trong nước, mà còn quan tâm đến sự bất bình đẳng của sự phân chia lao động toàn cầu. Đặc biệt, ông nhấn mạnh việc các lao động giá rẻ ở các quốc gia như Trung Quốc, và các quốc gia chậm tiến khác, chỉ vì lợi nhuận cá nhân của giới 1% giàu nhất nước Mỹ đã đi đầu tư ở các quốc gia này, nó làm cướp công ăn việc làm của giới cần lao nước Mỹ.
Ông cho rằng, những tiến bộ rất lớn trong công nghệ và năng suất, nó lại khiến cho hàng triệu người Mỹ đang làm việc nhiều giờ hơn với mức lương thấp hơn. Thu nhập trung bình thực tế của người lao động nam ít hơn $783 so với 42 năm trước đây; trong khi thu nhập bình quân thực tế của lao động nữ ít hơn $1300 so với năm 2007. Điều đó là không thể chấp nhận và phải cần một sự thay đổi.
Có một cái gì đó sai lầm rất lớn khi nước Mỹ có một sự gia tăng của các triệu phú và tỷ phú đồng thời là hàng triệu người Mỹ làm việc nhiều giờ hơn với mức lương thấp hơn, và nước Mỹ có một tỷ lệ trẻ em sống trong nghèo đói cao nhất so với bất kỳ quốc gia đã phát triển nào trên thế giới.
Bài phát biểu về Sự bất bình đẳng thu nhập và sự thịnh vượng của ông Bernie Sanders
Cũng theo ông thật là sai lầm to lớn khi chỉ một người giàu nhất nước Mỹ có tài sản lớn hơn của 130 triệu người Mỹ ở tầng lớp dưới đáy xã hội. Từ đó ông đưa ra chiến lược tranh cử 13 điểm rõ ràng như sau:
1. Đòi hỏi chính các tập đoàn lờn và giàu có của Hoa Kỳ phải chia sẻ sự công bằng của họ qua các loại thuế. Là Tổng thống, Thượng nghị sĩ Sanders sẽ cho ngừng các tập đoàn từ việc chuyển lợi nhuận và việc làm của họ ở nước ngoài để tránh phải trả thuế thu nhập của Hoa Kỳ. Ông sẽ tạo ra một loại thuế lủy tiến tài sản đến 0,3% đối với người Mỹ được nhận thừa kế tài sản hơn 3,5 triệu đô la. Ông cũng sẽ ban hành thuế đối với các nhà đầu cơ đầu trên thị trường chứng khoán Wall Street, mà nó đã khiến hàng triệu người Mỹ mất việc làm, nhà cửa, và tiết kiệm cho cuộc sống của họ.
2. Tăng lương tối thiểu liên bang từ $7,25 lên đến $15 một giờ vào năm 2020. Trong năm 2015, không có bất kỳ ai làm việc 40 giờ một tuần phải sống trong nghèo đói.
3. Tạo công ăn việc làm cho ít nhất 13 triệu người Mỹ bằng cách đầu tư 1 nghìn tỷ đô la trong 5 năm thông qua xây dựng lại những con đường, cầu cống, đường sắt, sân bay, hệ thống giao thông công cộng, bến cảng, đập nước, nhà máy xử lý nước thải, và các nhu cầu cơ sở hạ tầng cũ kỹ khác của Hoa Kỳ.
4. Đảo ngược các chính sách thương mại như NAFTA(Hiệp ước Thương mại tự do Bắc Mỹ: North American Free Trade Agreement), CAFTA(Hiệp ước Thương mại Tự do Trung Mỹ là hiệp ước Bắc Mỹ mở rộng với các quốc gia Trung Mỹ gồm: Guatemala, El Salvador, Honduras, Costa Rica and Nicaragua, and the Dominican Republic.), và PNTR(Tối huệ quốc bình thường vĩnh viễn: Permanent normal trade relations) với Trung Quốc đã làm giảm tiền lương và gây ra sự mất mát của hàng triệu công ăn việc làm cho công dân Hoa Kỳ. Nếu các công ty Mỹ muốn dân Mỹ mua sản phẩm của họ thì, họ cần phải sản xuất những sản phẩm ấy chính ở đất nước Mỹ, chứ không phải ở Trung Quốc hay các nước có mức lương thấp khác.
5. Tạo 1 triệu việc làm cho thanh niên Mỹ bị thiệt thòi bằng cách đầu tư 5,5 tỷ đô la trong một chương trình việc làm của thanh niên. Hôm nay, tỷ lệ thanh niên thất nghiệp rất cao trên bảng xếp hạng. Chúng ta phải kết thúc bi kịch này bằng cách đảm bảo thanh thiếu niên và và người lớn trẻ có công việc mà họ cần để họ có thể bước lên các bậc thang kinh tế cao hơn.
6. Đấu tranh cho công bằng, bằng cách ký Đạo luật Công bằng Paycheck thành luật. Đạo luật này là một sự phẫn nộ đối với hiện trạng Hoa Kỳ khi 1 người phụ nữ chỉ kiếm được 78 xu so với $1 của một người đàn ông kiếm được.
7. Làm học phí tại các trường cao đẳng cộng đồng và đại học công lập trên khắp nước Mỹ để tạo điều kiện học tập cho mọi người dân Hoa Kỳ chăm học đều có thể được học đại học không phân biệt thu nhập.
8. Mở rộng an sinh xã hội bằng cách nâng mức thuế đối với người có thu nhập hơn $250,000/năm. Nước Mỹ phải đảm bảo rằng mọi người Mỹ có thể nghỉ hưu với nhân phẩm và tôn trọng như nhau ở mọi tầng lớp trong xã hội.
9. Đảm bảo chăm sóc sức khỏe là một quyền của công dân bằng cách đưa một hệ thống chăm sóc sức khỏe thanh toán toàn dân. Hoa Kỳ phải liên kết tất cả các nước công nghiệp hàng đầu trên toàn cầu và cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe phổ quát cho toàn thế giới.
10. Yêu cầu người sử dụng lao động phải cung cấp ít nhất 12 tuần lương cho gia đình đối với người lao động nghỉ việc vì y tế trong một năm; trong đó có hai tuần nghỉ phép có hưởng lương; và 7 ngày nghỉ ốm phải được hưởng lương. Giá trị thực sự của gia đình là việc bảo đảm rằng cha mẹ có thời gian cho trẻ sơ sinh và chăm sóc trẻ em và người thân của họ khi họ bị bệnh.
11. Ban hành một chương trình chăm sóc sức khỏe cho trẻ ở lứa tuổi trước khi đến trường trong toàn dân và chương trình giáo dục cho trẻ ở lứa tuổi này. Mỗi nhà tâm lý hiểu rằng những năm phát triển trí não quan trọng nhất đối với một con người là từ lứa tuổi 0-3. Chúng ta phải đảm bảo mỗi gia đình ở Mỹ có cơ hội để gửi con em mình đến một chương trình chăm sóc sức khỏe và tinh thần trẻ ở lứa tuổi này có chất lượng cao.
12. Tạo điều kiện dễ dàng hơn cho người lao động tham gia công đoàn bằng cách đấu tranh cho Đạo luật Quyền chọn lựa Tự do của Người lao động - Employee Free Choice Act. Một trong những lý do quan trọng nhất cho sự suy giảm các quyền thương lượng tập thể của người lao động ở tầng lớp trung lưu trong 40 năm qua là về tiền lương và lợi ích tốt hơn đã bị xâm hại nghiêm trọng.
13. Tách nhỏ các tổ chức tài chính khổng lồ để chúng không còn quá lớn để sụp đổ - too big to fail. Bảy năm trước, người nộp thuế của Hoa Kỳ đã giải cứu Phố Wall vì chúng đã quá lớn để sụp đổ. Tuy nhiên, hiện nay 3 trong số 4 tổ chức tài chính lớn nhất ngày càng phình to hơn 80% so với trước khi người dân phải đóng thuế để giải cứu chúng ra khỏi sự sụp đổ năm 2009. Thượng nghị sĩ Sanders đã đưa ra luật này để tách nhỏ các ngân hàng khổng lồ này ra. Là Tổng thống, ông sẽ chiến đấu để ký dự luật này thành luật.
KẾT
Ông thượng nghị sỹ Bernie Sanders là một chính khách đi theo đường lối tả khuynh cực đoan không mệt mỏi từ hơn 25 năm qua. Một nước Mỹ như Bắc Âu hiện nay là mô hình ông đang muốn kiện toàn. Nhưng, nếu như Bắc Âu thì sẽ giảm động lực kích thích hết tiềm năng của con người Mỹ. Nó khó phù hợp với văn hóa Mỹ - văn hóa làm đại ca trong một thế giới bất ổn. Chính vì thế, e rằng con đường đến nhà Trắng của ông rất khó khăn, như ông đã từng thất bại khi ra tranh cử thống đốc Vermont hồi 1970.
Cả 2 ứng viên đảng dân chủ kỳ này đều cao tuổi. Nhưng đối thủ trong đảng dân chủ của ông - bà Hillary Clinton sinh năm 1947 - dù phụ nữ, nhưng bà đã từng là thống đốc bang kinh tài nước Mỹ, là 100 luật sư hàng đầu Hoa Kỳ, người phụ nữ quyền lực nhất thế giới khi còn làm ngoại trưởng Hoa Kỳ, và đã đảm nhiệm vị trí thứ hai đầy quyền lực của Hoa Kỳ, cũng là người đưa ra chiến lược xoay trục từ Trung Đông sang Thái Bình Dương, mà ông Obama đang thực hiện dang dở.
Một hoặc có thể là hai nhiệm kỳ tổng thống cho đảng dân chủ tiếp tục nắm quyền là khả dĩ hơn cộng hòa, để hoàn thành cuộc trường chinh với Trung Quốc trong thời đại cần bàn tay sắt bọc nhung hơn là nắm đấm thép. Cuộc đua trong đảng dân chủ đang quyết liệt với sự phục hồi của Bernie Sanders và bám đuổi sau thất bại của bà Hillary ở bang Michigan hôm 08/3/2016 vừa qua, thì mọi việc còn chờ đợi ở 37 bang và vùng lãnh thổ Hoa Kỳ, dù tỷ lệ đang nghiêng về bà Hillary với 1231/576 đại cử tri, nếu ai thắng phải lấy được 2383 đại cử tri. Dù so với Hillary Clinton thì ông Bernie Sanders vẫn còn thiếu sự mềm mại - bảo thủ so với trung dung. Nhưng dù ai, Bernie hay Hillary đều rất xứng đáng.
Hôm nay xem một clip của báo VnExpress thực hiện phỏng vấn về cuộc xâm chiếm Gạc Ma của Trung Quốc cách đây 28 năm, từ người già đến người trẻ - có lẽ ở Hà Nội? - tôi thử thống kê như sau:
64 tử sĩ vào ngày 14/3/1988 làm bia đỡ đạn ở bãi đá ngầm Gạc Ma thuộc quần đảo Trường Sa
Tổng số người được phỏng vấn là 15 người. Trong đó có 10 người trẻ và 5 người già. Hỏi ý kiến 3 người, một người già và 2 người trẻ. Tôi xin chia làm 2 phần: phỏng vấn và ý kiến. Và làm một thống kê mô tả, dù thống kê không có ý nghĩa về xác xuất.
Clip phỏng vấn của VnExpress về cuộc xâm chiếm Gạc Ma của Trung Quốc
1. Phỏng vấn:
1.1. Tổng số người được phỏng vấn là 15 người. Trong đó có 10 người trẻ và 5 người già.
1.2. Người trẻ: Có 6 trường trẻ được phỏng vấn bảo không biết gì cả, chiếm 60% người trẻ hoàn toàn không biết, được gọi là không biết tuyệt đối. Có 4 người trẻ có nghe nói, nhưng cũng không biết nó được xem là không biết tương đối. Hay nói cách khác là 100% người trẻ được phỏng vấn không biết về việc Trung Quốc chiếm bãi đá ngầm Gạc Ma, 1 trong 7 đảo và bãi đá ngầm của quần đảo Trường Sa của chúng ta bị chiếm nắm 1988, trong đó, Gạc Ma bị chiếm ngày 14/3/1988 với 64 tử sĩ phải hy sinh dưới họng súng quân thù bành trướng Bắc Kinh.
1.3. Người già: Tất cả 5 người già, mà có lẽ, họ ở lứa tuổi U30 đến U50 vào năm 1988 khi đảo Gạc Ma bị xâm chiếm, thì cả 5 đều không biết. Tức 100% tuyệt đối không biết tháng 4 năm 1988 Trung Quốc đã xâm chiếm 7 đảo đá ngầm thuộc quần đảo Trường Sa của ta, trong đó có bãi đá Gạc Ma.
2. Hỏi ý kiến:
2.1. Tổng số hỏi gồm 3 người, 2 trẻ và một già.
2.2. Cả 3 người đều cho ý kiến là do nhà nước bưng bít thông tin, sách giáo khoa không được viết và dạy trong lịch sử của nhà trường phổ thông cũng như đại học. Gần đây có thông tin báo chí một vài bài.
2.3. Như vậy từ 28 năm qua, nền giáo dục Việt Nam - đặc biệt môn lịch sử - tuyệt đối 100% không được viết sử trung thực để dạy lịch sử cho thế hệ mai sau về sự xâm lăng của Trung Quốc ở biển Đông. Đó là chưa kể không có viết lịch sử cuộc xâm lăng của Trung Quốc vào năm 1979 ở biên giới phía Bắc.
Theo thiếu tướng Lê Mã Lương thì tất cả 64 tử sĩ ở bãi đá ngầm Gạc Ma là do bị lãnh đạo cao cấp của chính quyền cộng sản Việt Nam lúc bấy giờ ra lệnh không được bắn, chiến đấu mà chỉ được làm bia đỡ đạn, như clip sau đây:
Hải quân Việt Nam không được phép chiến đấu và nổ súng trong cuộc giữ bãi đá ngầm Gạc Ma vào ngày 14/3/1988 - theo thiếu tướng Lê Mã Lương
Qua đó, lâu nay chúng ta quen gọi là Hải chiến, thì không đúng. Không nên gọi là Hải chiến Gạc Ma, mà phải gọi là Bia thịt người ở Gạc Ma mới đúng cho cuộc xâm lược này của Trung Quốc ở biển Đông. Nhưng báo Petro Times vẫn dựng được người có mặt hôm đó ở Gạc Ma để nói rằng: "Chúng tôi không phải bia đỡ đạn!"
Ngày 14/3/1988 của 28 năm trước tình hình kinh tế chính trị nước Việt cũng hèn yếu như bây giờ. Nhưng ngày đó chỉ mới đặt nền tảng cho mất nước qua Hội nghị Thành Đô 2 năm sau đó, mà không ai trong dân chúng biết cái Hội nghị này đảng cộng sản Việt Nam đã ký kết gì với Trung Quốc. Còn bây giờ thì hầu như gần 100% nước Việt là bản sao của Trung Quốc. Liệu tiến trình thực hiện chiến sách vết dầu nloang của Trung Quốc đã hoàn thiện, và mất nước là hiện thực?
Nỗi đau của một dân tộc bị mất nước từ trong tư tưởng là do chính khách bóp méo lịch sử và đưa nó vào nền giáo dục ngu dân để trị. Một dân tộc tính với văn hóa bị trị như Việt Nam, thì việc sinh ra những lãnh đạo bị trị bỡi ngoại bang rồi nghe theo ngoại bang, để trị lại dân mình là điều mà các nhược tiêu trên thế giới không hiếm - Trung Đông, Bắc Phi là những lãnh thổ có nhiều quốc gia có văn hóa bị trị như Việt Nam.
Báo chí trong nước đưa tin hằng năm có đến hàng trăm ngàn cử nhân, thạc sĩ thất nghiệp không có nghĩa là giáo dục đại học ở trong nước cho ra sản phẩm tệ hại, vẫn có rất nhiều người thành công mà bằng cấp ở Việt Nam như Forbes Việt Nam đã tổng kết những người trẻ thành công dưới 30 tuổi năm 2016. Từ đó cho thấy, vấn đề học tập là vấn đề của 4 yếu tố như tôi đã từng viết: gia đình, nhà trường, bản thân và xã hội.
Nhưng du học mà thất bại sau khi phải tốn kém tiền bạc của gia đình, thời gian của tuổi sung sức nhất đời người lại là điều tệ hại hơn.
Thất bại trong du học có nhiều kiểu thất bại như sau:
1. Thất bại nhẹ nhất là đạt được bằng cấp hạng tối ưu hoặc ưu như vẫn không xin việc ở quốc gia tiến tiến mà phải quay về quê hương để tìm việc, hoặc làm trái ngành nghề đã du học. Số này chưa đến 10%.
2. Thất bại trung bình là học cũng có bằng cấp, nhưng chủ yếu là bằng lái xe và "bằng nhảy đầm" rồi lại về quê, hoặc khá hơn chút là có bằng cấp đại học ngoại quốc, nhưng lại phải báo cô cha mẹ. Số này khoảng hơn 40%.
3. Thất bại nặng nề nhất là học không xong, nửa chừng gãy gánh vì vào nhà thương điên, do nhiều nguyên nhân mà tôi đã viết nhiều bài về sốc văn hóa, sốc do chuẩn bị không kỹ trước du học nên không vượt qua được. Số này khoảng 50%.
Chỉ khoảng vài phần trăm du học là tìm được việc làm ở quốc gia mà bạn trẻ đã đi du học. Còn lại, thất bại thì không ai dám tự nhận mình thất bại vì sĩ diện cá nhân và gia đình.
Như vậy học như thế nào, làm gì trong thời gian du học để được nằm vào con số vài phần trăm kia?
Việc chuẩn bị cho trước du học như tôi đã từng viết là điều cực kỳ quan trọng. Vì du học không phải để học khoa học kỹ thuật mà còn là học để làm người công dân toàn cầu.
Việc du học thành công hay thất bại này không chỉ riêng ở Hoa Kỳ mà còn cho tất cả các quốc gia tiên tiến khác, nhưng hôm nay tôi xin viết về thông tin tốt đẹp du học Hoa Kỳ mới được cập nhật.
Hôm nay nhận được thông tin từ Bộ nội an Hoa Kỳ - Department of Homeland Sucurity - với thông tin như sau:
"Bộ Nội An Hoa Kỳ đã ban hành một quy định cuối cùng cho phép du học sinh tốt nghiệp các ngành: Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, và Toán ("STEM": Science, Technology, Engineering and Math) từ các chương trình giáo dục các trường đại học Mỹ ở lại thêm 24 tháng cho diện visa F-1 thực tập tùy chọn ( "OPT").
Các quy định mới sẽ được công bố trong Federal Register vào ngày 11, tháng 3 năm 2016. Nó sẽ có hiệu lực vào ngày 10 tháng 5 năm 2016...."
Các du học sinh tốt nghiệp đại học từ năm 2016 trở đi lưu ý điều này. Vì trước đây, du học sinh với visa F1 tốt nghiệp mọi ngành chỉ được phép ở lại Hoa Kỳ 12 tháng để tìm việc làm, nếu 12 tháng không tìm được việc làm thì phải về nước."
Quyết định này cho thấy 2 việc:
1. Nhu cầu khoa học ứng dụng và khoa học cơ bản của Hoa Kỳ đang cao.
2. Cơ hội cho các du học sinh Việt Nam và thế giới có thể ở lại Hoa Kỳ để học hỏi kinh nghiệm, tìm kiếm công ăn việc làm, etc...
Từ 2 việc trên, các du học sinh cần phải biết nắm lấy cơ hội và phải biết những lưu ý sau:
1. Việc xếp hạng của các trường đại học Hoa Kỳ chỉ có tính tương đối về mọi mặt. Các đại học Hoa Kỳ đã được sự công nhận của các tổ chức độc lập - chứ không phải của chính phủ - công nhận, thì tất cả các chứng chỉ, bằng cấp của tất cả các ngành nghề đều bằng nhau khi ra trường. Ví dụ, theo USnews xếp hạng chuyên ngành Toán của - Massachusetts Institute of Technology và Princeton University là đồng hạng nhất. Nhưng không có nghĩa là tốt nghiệp ngành toán ở MIT có thể tìm việc dễ dàng hơn Montana State University lại không được xếp hạng của USnews!
2. Từ điều ở trên sẽ cho thấy rằng Cử nhân toán ở MIT hay cử nhân toán ở một trường không xếp hạng là bằng nhau về bằng cử nhân. Vấn đề còn lại là sự đòi hỏi các du học sinh phải có một hồ sơ tốt trong quá trình học tập có tính cạnh tranh cao, chứ không phải là học trường top là có thể kiếm việc dễ dàng, và dễ dàng trụ lại ở Hoa Kỳ với việc làm tốt.
3. Hồ sơ lúc học phải tốt để dễ xin việc làm ở Hoa Kỳ là gì? Hoa Kỳ là quốc gia sống theo triết lý giáo dục gồm 3 điều cơ bản mà tôi đã viết trong bài: Một triết lý giáo dục cho Việt Nam là, Khai phóng, thực tế và nhân bản. Vì thế, một ứng viên đi tìm việc làm đòi hỏi hồ sơ phải có đầy đủ tính thực tiễn, chứ không thể đem bằng cấp để dọa nhà tuyển dụng.
4. Thực tế trong hồ sơ tìm việc là gì? Là cái mà ứng viên đã làm được gì trong quá trình học đại học ở Hoa Kỳ, chứ không phải là bảng điểm đẹp. Bảng điểm đẹp chỉ để nhà tuyển dụng cho qua vòng gửi xe. Còn thực tế là thư giới thiệu của giáo sư đã đỡ đầu và làm việc của các bạn trong quá trình học đại học. Là những nghiên cứu, áp dụng trên thực tế mà bạn đã học ở đại học đã làm với giáo sư. Là những đóng góp thực tế của bạn trong quá trình thực tập ở đại học mà bạn đã được giáo sư giới thiệu đi làm internship hoặc volunteer được ông chủ nơi bạn thực tập đánh giá và đề cử, là thể hiện mình là một công dân toàn cầu, etc...
Học là để người ta cần mình, tìm kiếm mình mà sử dụng mình đúng chỗ, đúng lúc, chứ không phải học là để đem mảnh bằng để lòe đời và vô dụng.
Hy vọng với những thông tin này sẽ là hành trang giúp các bạn trẻ du học sinh ở bậc đại học Hoa Kỳ dễ dàng tìm kiếm việc làm và kinh nghiệm làm việc cho chính bản thân mình trước khi trở thành công dân toàn cầu.
Tôi sẽ còn trở lại đề tài này về những vấn đề thực tế học tập ở Hoa Kỳ để các du học sinh trẻ biết phải làm gì khi đi du học.
