Tối hôm qua, 22/10/2015, 2 vợ chồng mình đi ăn cơm với 2 cặp vợ chồng bạn học phổ thông cũ của bà xã 40 năm trước ở Hải Phòng, họ từ Canada và Trung Hoa về chơi. Trong bữa cơm cũng có một bạn học cũ hiện ở Sài Gòn với vai trò là Trưởng văn phòng đại diện Petro China. Dĩ nhiên tất cả họ là người Việt gốc Hoa sinh ra và lớn lên ở Hải Phòng. Họ ngày ấy, 1979, được xem là cặn bả, kẻ thù của xã hội Việt. Sau đó, họ bị đánh người Hoa, nên người thì vượt biển bán chính thức sang Hong Kong sau đó sang Canada, người thì về Trung Hoa. Họ đều thành đạt.
Bạn bè thời phổ thông gặp nhau vô tư, và hết mình kể nhau nghe những gian khó trong quá khứ, và những gì có trong hiện tại, mà không chút suy tư về những chính trị, sắc tộc, tôn giáo. Tất cả đều chung một quan điểm, chỉ có chính khách làm rối mọi vấn đề, dân chúng ta luôn sống như cây cỏ.
Vợ chồng ở Canada thành đạt chỉ nhờ làm tiệm hớt tóc + biết 3 thứ tiếng Anh, Hoa và Việt. Họ nuôi 5 đứa con gái, không có con trai. Hai anh chị này bảo, có 5 đứa con gái thì sẽ có thêm 5 thằng con trai mình không đẻ thì tội gì phải có con trai? 5 đứa con gái đứa làm luật sư, đứa làm kế toán tài chính, đứa làm kỹ sư nông nghiệp, đứa đang đang làm residency ở South Michigan Hospital, và đứa đi theo con đường nghệ thuật. Vợ chồng chưa đến 60, nhưng quanh năm đi du lịch khắp thế giới, mặc dù, anh chị bảo, cả nhà 2 vợ chồng mình là kém bằng cấp nhất, nhưng cảm ơn Canada, cảm ơn những người cộng sản đã đánh nhau để anh chị có cuộc sống sung túc và hạnh phúc như hôm nay.
Vợ chồng Trưởng văn phòng đại diện Petro China tại Việt Nam cũng rất thành công. Anh chị này bảo, khi về Trung Hoa bị đi lao động công ích 6 tháng vì còn nhỏ < 18 tuổi để uốn nắn tư tưởng. Sau đó, vào trường học tập thể. Nhờ giỏi tiếng Anh, tiếng Hoa và cả tiếng Việt và học giỏi, nên anh được chọn học ngành dầu khí ở Đại học Bắc Kinh để chuẩn bị cho tương lai Trung Hoa.
Anh dầu khí bảo, năm 1979 mà học dầu khí thì cả nhà và bản thân anh không nghĩ mình có tương lai, vì Trung Hoa lúc ấy, ở thành thị cũng chả có đèn dầu, đừng nói đến nông thôn, toàn dùng đèn cầy. Thế nhưng năm 1983 ra trường thì anh lại được nhà nước của Đặng chọn làm người tiên phong cho việc làm ăn dầu khí ở Asean và Việt Nam, vì bói cả Trung Hoa chả có ai có được 3 thứ tiếng như anh ấy, dù hơn 1 tỷ dân.
Từ đó, anh dầu khí thành công và con cái cũng chỉ có 1 thằng con trai, họ cho du học Mỹ, nhưng vì thằng bé bị bệnh eczema do di chuyển vùng địa lý, nến giờ sống ở Úc. Anh chị này cũng cảm ơn như anh chị ở Canada.
Chúng tôi nói với nhau chỉ cần biết 2 ngôn ngữ tiếng Anh và tiếng Hoa là có thể giao tiếp hơn 50% dân số toàn cầu, và nếu đời có vứt chúng ta tới hoàn cảnh nào, nơi đâu trên quả đất, chúng ta cũng dư sức để đứng dậy và thành công trong mọi tình huống.
Tổng kết với nhau sau 40 năm xa cách, 3 cặp vợ chồng bạn bè cũ có một kết luận là: ngoại ngữ là phương tiện quyết định thành công trên đường đời thêm với tính cách hướng ngoại sống biết hòa nhập với cộng đồng là 2 yếu tố quyết định, chứ không phải là tài năng.
Ngoài ra, cần quan tâm, mà đừng bị chính khách kéo mình chạy theo chính trị mà đánh mất mình là một con Người đích thực, vì kinh tế là chính trị. Sự quan tâm đến chính trị sẽ là nền tảng để các bạn trẻ nắm bắt thời cơ làm kinh tế, và khi ta đủ năng lực đảm đương nhiệm vụ thì, tự động chính trị sẽ đến với ta, mà không cần phải cố gắng tìm kiếm nó.
Bắt đầu từ ý tưởng và thực hiện thành công của các nhà kỹ thuật Do Thái, năm 2008, họ đã đưa ra dự án thực hiện tái tạo hình ảnh thực 3 chiều trong không gian cho các bác sĩ làm việc trực tiếp với cơ quan bị bệnh bằng hình ảnh thực ngay trước mặt mình. Một công ty Realview Imaging ra đời và thành công sản xuất trang thiết bị y tế với hình ảnh 3 chiều thực qua công nghệ lazer.
Công nghệ hình ảnh 3 chiều thực của Realview Imaging Do Thái
Năm 2012, cơ quan tình báo Hoa Kỳ đã phải hành động chạy đua sản xuất trang thiết bị hình ảnh thực áp dụng cho tất cả các ngành trong xã hội, đặc biệt, y tế và giáo dục thông qua quỹ In-Q-Tel của mình.
Mặc dù đi sau, nhưng với tốc độ quy tục các nhân tài toàn cầu từ nhiều quốc gia trên thế giới như: Ấn độ, Trung hoa, v.v... và với sự tổ chức phối hợp rất khoa học của nhiều bộ phận khác nhau , Hoa Kỳ đã hình thành một công ty Zspace là sự phối hợp giữa 3 thành tố là công ty Cyber-Anatomy, công ty NGRAIN Locus, và công ty giải pháp phần mềm Echopixel.
Zspace và các giải pháp y tế giáo dục truyền thông
Zspace là một công ty ở thung lũng Silicon, và họ đã có một bước tiến hơn Realview Imaging ở chỗ là, họ tái tại hình ảnh thực qua công nghệ chụp cộng hưởng từ - MRI: Magnetic Resonance Imaging - không độc hại bằng sữ dụng công nghệ bêta lâm sàng qua tia lazer của Do Thái. Nhưng hệ thống của người Do Thái lại không cần kính, và bút đặc biệt đi kèm như công nghệ của Zspace, nên công nghệ Do Thái của Realview Imaging lại dùng rất tốt trong lúc phẫu thuật cần sự vô trùng..
Sau 3 năm thực hiện, hiện nay họ đã công bố thành công nhiều sản phẩm để sử dụng cho các bác sĩ thực hiện công việc xác định chính xác tổn thương của bệnh lý gây ra cho người bệnh mình trước phẫu thuật như, bệnh mạch máu, các khối ung thư, v.v...
Đối với ngành giáo dục, công nghệ của Zspace cũng giúp cho các giảng viên có được hình ảnh thật 3 chiều tái tại để giảng dạy thực tế hơn, các báo cáo viên cho hội nghị cũng có những hữu ích tương tự.
Nền kinh tế tri thức với công nghệ thông tin ra đời hơn nửa thế kỷ qua đã và đang làm cho con người có nhiều phương tiện phục vụ an sinh xã hội, mà cách đây 30 năm, ai cũng nghĩ rằng, những ý tưởng như thế này là chuyện khoa học viễn tưởng như câu chuyện "Hai vạn dặm dưới đáy biển" của thuyền trưởng Nemo do nhà văn Jules Verne người Pháp viết từ năm 1870!
Ông bà mình bảo, tuổi học trò: "Nhất quỷ, nhì ma, thứ ba học trò", là tuổi học ăn, học nói, học gói, học mở, tuổi chứng minh và thể hiện mình đã là người lớn. Nên có nhiều suy nghĩ và hành động chưa chín chắn, rất chướng và đi ra ngoài văn hóa thuần phong mỹ tục của dân tộc.
Tâm lý lừa tuổi này rất phức tạp, sáng nắng chiều mưa, khó lường. Thời nào cũng vậy, tuổi học trò luôn nổi loạn và có bạo lực xảy ra ở trường học.
Chính vì thế, để giảm thiểu tình hình bạo lực học đường, khi xây dựng một ngôi trường, ngoài sách giáo khoa, nguồn nhân lực là thầy cô giáo được đào tạo chính quy về tâm lý học giáo dục của lứa tuổi, thì thiết kế của ngôi trường cũng nhằm giải quyết vấn đề bạo lực học đường với tâm lý tuổi học trò, nó luôn đủ 3 yếu tố:
1. Không gian rộng thoáng và đầy đủ thiên nhiên trong trường cho cả mục đích vui chơi, học tập, và thực nghiệm khoa học tự nhiên, kể cả sân chơi thể thao và sinh hoạt văn nghệ.
2. Tránh xa tiếng ồn và đô thị để trẻ có mội trường phục vụ cho tâm hồn ở tuổi tiếp nhận và bắt đầu tư duy phát triển trong một không gian êm đềm và thanh bình để nuôi dưỡng tâm hồn trẻ nhân bản.
3. Ánh sáng và không khí phải đầy đủ và trong lành phục vụ cho những phát triển tâm sinh lý ở tuổi mới lớn.
Trước đây ở miền Nam và khắp cả nước, đất còn rộng, các ngôi trường thời Pháp thuộc xây dựng, và sau này các nền đệ nhất và đệ nhị Cộng hòa xây dựng đều đạt 3 tiêu chuẩn trên.
Từ sau 30/4/1975, đặc biệt sau cởi trói kinh tế, 1990 đến nay, với chính sách của đảng học theo Đặng Tiểu Bình:
1. Đổi tài nguyên lấy cơ sở hạ tầng.
2. Kế hoạch phát triển và quy hoạch không chuyên biệt, mà các tỉnh thành trong cả nước ở đâu cũng đòi có đầy đủ: du lịch, công nghiệp, nông nghiệp, thương mại, giáo dục, v.v...
Kèm theo với tình hình phát tăng dân số bùng nổ. Nó đã đưa đến một tình trạng di dân từ nông thôn ra thành thị, đất chật người đông, các ngôi trường trở thành nơi kinh doanh quán nhậu, điểm hát hò, ăn chơi bằng cách cho thuê hoặc kiếm thêm thu nhập. Từ đó, không gian chơi, học tập trong một môi trường nhân bản và hiếu hòa của trẻ bị thu hẹp. Thiếu sân chơi, trẻ bị ức chế tâm lý và nổi loạn sinh ra bạo lực học đường với tâm lý lừa tuổi đang hình thành và phát triển để ổn định của mình.
Đó là một nguyên nhân quan trọng xô đẩy trẻ nước Việt gần đây có những trò bạo lực học đường không còn tính dân sự, mà có tính hình sự. Nhiều lúc xem trên mạng xã hội có những clip trẻ trai đánh trẻ gái, trẻ gái đánh trẻ gái lột cả quần áo, thật đau lòng, không dám xem hết được. Vì đó là nỗi đau của nhiều thế hệ, và sẽ di hại đến đất nước cả trăm năm sau.
Có lẽ, đã đến lúc báo động đỏ về việc giáo dục không chỉ đơn giản chỉ dạy và học, gia đình nhà trường xã hội mà không gian học và sống của trẻ nước Việt là tối quan trọng.
Tôi đang có nhiều dự định về giáo dục quốc gia, nhưng đến giờ này vẫn còn chưa đủ lực. Nên phải viết bài này, nhằm cho những ai đang chạy theo kinh doanh ngắn hạn trong giáo dục cần phải hiểu làm giáo dục là làm chuyện của toàn diện và muôn đời.
Năm 1950, Hoa Kỳ sa lầy trong cuộc chiến Tiều Tiên 3 năm. Họ hiểu được, bán đảo Triều Tiên không có giá trị địa chính trị toàn cầu, ngoại trừ là đặt một tiền đồn vây hãm Trung Hoa tại đây. Và Nam Bắc Hàn chia đôi lãnh thổ vào 1953 tại vĩ tuyến 38.
Bỏ Triều Tiên và chọn vị trí địa chính trị ngăn cản làn sóng cộng sản lan rộng toàn cầu, Hoa Kỳ đã chọn Việt Nam từ 1954, sau chiến dịch Điện Biên Phủ thành công rực rỡ của Trung cộng chi viện cho Việt cộng. Việt Nam chia đôi đất nước. Một cuộc chiến thứ hai làm người Mỹ sa lầy với chiến thuật lấy thịt đè người, du kích chiến, và trường kỳ kháng chiến của Mao đã vạch ra cho Việt cộng.
Kết quả cuối cùng là, một nước Mỹ tự do, dân chủ không chịu được với hơn 58.000 lính Mỹ đã hy sinh vì cuộc chiến ở Việt Nam cũng vì mục tiêu ngăn chặn làn sóng cộng sản lan tràn khắp thế giới. Họ đã sa lầy suốt 21 năm ở Việt Nam, và họ chấp nhận chọn thị trường 1 tỷ dân của Trung cộng, và chiến lược tiêu diệt cộng sản bằng sức mạnh mềm, hơn là súng đạn bắt đầu từ sau chiến tranh Việt Nam.
Bỏ Thái Bình Dương chuyển sang Trung Đông Bắc Phi, Hoa Kỳ thoát sa lầy cuộc chiến súng đạn, nhưng Liên Xô lại bị sa lầy ở chiến trường A Phú Hãn 10 năm. Thêm vào cuộc chạy đua vũ trang với Hoa Kỳ và NATO, Liên Xô tự động tan rã. Cộng sản sụp đổ ngay từ nơi nó sinh ra.
Rút kinh nghiệm sa lầy trong chiến tranh, Hoa Kỳ có chiến lược mới bằng những cuộc chiến chớp nhoáng với liên quân NATO, và sự đồng thuận của Hội đồng bảo an Liên hiệp quốc đối với những chính quyền độc tài, thân cộng sản mang mầm móng nguy hiểm cho Hoa Kỳ và nhân loại. Những thành công chớp nhoáng đó đã ghi ra cho lịch sử chiến tranh thế giới những thành công ở Iraq tiêu diệt chính quyền Saddam Hussein, và ở Libya tiêu diệt chính quyền của Gaddafi.
Sa lầy chiến tranh không chỉ xảy ra với các cường quốc, mà còn diễn ra với các nước nhỏ, nhưng có một quân đội mạnh đối với khu vực, ví dụ như Việt Nam đã sa lầy ở Cambodia 10 năm từ 1979 đến 1989.
SA LẦY HIỆN NAY
Syria là chốt chặn cuối cùng của mầm móng độc tài thân cộng ở Trung Đông Bắc Phi. Ngoài ra, Syria là tiền đồn không thể thiếu của Nga để nhìn ra Địa Trung Hải hăm dọa Tây Âu, đồng minh thân cận của Hoa Kỳ trong Minh ước Bắc Đại Tây Dương - NATO: North Atlantic Treaty Organization.
Từ năm 2011 đến nay, cuộc cách mạng Hoa Nhài đã quét hầu hết các chế độ độc tài ở Trung Đông và Bắc Phi, chỉ còn lại Syria của 2 đời cai trị gia đình al-Assad bằng văn hóa thần quyền kết hợp thế quyền cực đoan theo văn hóa Hồi giáo. Nó như cái gai trong mắt của Hoa Kỳ và NATO, nhưng lại là nơi phân thân của NATO trong cuộc chiến giành lấy công lý, tự do của nhân loại.
Sau cuộc họp tại Liên Hiệp quốc hôm cuối tháng 9/2015, ông Putin và ông Obama không đồng quan điểm về giải quyết nội chiến ở Syria. Obama thì yêu cầu Basha al-Assad phải ra đi, rồi mới tính chuyện giải quyết. Còn Putin thì Bashar al-Assad là chính nghĩa, và là chính chủ tại Syria, phải ủng hộ ông ấy để củng cố nội an Syira và khu vực. Và ngay sau đó, 30/9/2015, ông Putin quyết định ném bom và đem quân đội vào Syria trước sự bất ngờ của cả phương Tây.
Cuộc chiến ở Syria không chỉ là cuộc chiến của tôn giáo và sắc tộc các dòng Hồi giáo người Kurd và Sunni, mà còn là cuộc chiến của 2 phe hắc bạch, tả hữu cho một thế giới phân cực sau khi Liên Xô sụp đổ. Nó bắt đầu từ những người Kurd đứng lên chống lại chính quyền Bashar al-Assad, rồi sau đó, là sự tham gia của cả al Qadae, Taliban, Islamic State(IS), và bây giờ là thập nhị sứ quân ở Syria chia làm 2 phe do sự hỗ trợ của 2 nhóm cường quốc phương Tây đứng đầu là Hoa Kỳ, và khối theo cộng sản độc tài trước đây, đứng đầu là Nga và Trung cộng. Bằng chứng là Nga không kích vào quân nổi dậy chống chính quyền al-Assad do Hoa Kỳ ủng hộ, Nga bảo vệ nhà nước Hồi giáo cực đoan chứ không phải dẹp IS.
Bằng vào chiến tranh kinh tế trong 7 năm qua, bắt đầu từ khủng hoảng kinh tế 2008, sau đó là độc lập năng lượng, Hoa Kỳ đã đẩy Nga, Trung cộng, Iran vào suy thoái kinh tế với 2 yếu tố:
1. Giá dầu giảm từ $120/thùng xuống còn $50/thùng.
2. Giảm thị trưởng xuất khẩu ra toàn cầu.
Nga và Iran cùng Syria đã đưa ra chiến lược xuất khẩu nội loạn, và gây rối Tây Âu, bằng phương pháp mở cửa cho dân Hồi giáo từ Syria, Iraq vượt biển và bộ sang Tây Âu. Ban đầu, Tây Âu và Hoa Kỳ đã mắc vào cái bẫy này của Nga, họ hồ hỡi tiếp nhận hàng triệu người tỵ nạn Hồi giáo như là sự minh chứng tự do dân chủ chiến thắng độc tài, nhưng họ đã kịp bình tĩnh xử lý, khi dân tỵ nạn đã gây bạo loạn ở Tây Âu, bằng cách đóng cửa biên giới.
Những thực tế về tình hình di tản tỵ nạn chính trị của người dân Syria và và nước lân cận đến Tây Âu.
Dù chỉ có 1 chiến hạm đầu gà đuôi vịt mua từ Ukraina bỏ phế, nhưng Trung cộng vẫn điều nó tới vùng Địa Trung Hải để với cái gọi là tham gia gìn giữ hòa bình thế giới, nhưng thực chất đằng sau là cái gì thì chỉ có 3 ông lớn Hoa Kỳ, Nga và Trung cộng hiểu nhất.
Hoa Kỳ tái cung cấp quân sự cho nhóm nổi dậy ở Syria
Nhưng không chỉ có thế, hôm 09/10/2015, một vụ đánh bom liều chết diễn ra ở thành phố Ankara - Thổ Nhĩ Kỳ, với 95 người chết. Các bên đã đổ lỗi cho nhau, nhưng chính quyền của ông thủ tướng Recep Tayyip Erdoğan Thổ Nhĩ Kỳ đã tuyên bố nước đôi rằng, cuộc đánh bom này hoặc là của IS hoặc là của các chiến binh người Kurd chống lại Bashar al-Assad.
Một cuộc đánh bom liều chết thứ 2 diễn ra hôm 11/10/2015 tại thủ phủ Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ nâng con số tử vong lên 128 người vì câu tuyên bố của ông bErdogan.
Chỉ vì 1 tuyên bố nước đôi của chính quyền Erdogan đã làm cho khoảng 10.000 người Kurd đã biểu tình chống chính quyền thủ tướng Erdogan với nhiều hình ảnh của những người chết, kể cả quan tài diễu hành, với khẩu hiệu hô vang: "Tên sát nhân Erdogan - Murderer Erdogan!". Và lại có 1 cuộc đánh bom nữa tiếp theo vào hôm 11/10/2015 trong lúc người Kurd đi biểu tình hòa bình ở Ankara để chống lại lời tuyên bố nước đôi của thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdoğan, tử nạn đã lên 128 người.
Đã hơn 1 năm qua, Hoa Kỳ từ chối tiếp viện cho phe nổi dậy chống lại chính quyền Bashar al-Assad tại Syria, nhưng với chính sách xuất khẩu nội loạn trong lúc kinh tế suy sụp vì giá dầu giảm, vì xuất khẩu hàng hóa đình trệ do khủng nhoảng kinh tế 2008 gây ra, Nga và Trung cộng đã kết hợp với chính quyền Hồi giáo của giáo chủ Ayatollah Ruhollah Khomeini ở Iran, hôm 13/10/2015, Hoa Kỳ đã tuyên bố tái cung cấp quân sự bằng con đường thả dù cho nhóm nổi dậy chống lại al-Assad.
Thế là, quan điểm "trung lập" lâu nay của Thổ Nhĩ Kỳ đã lộ rõ ràng khi ông Recep Tayyip Erdoğan triệu hồiđại sứ Hoa Kỳ tại Thổ, và cho rằng, Hoa Kỳ là đầu mối gây nội loạn ở Thổ vì cung cấp vũ khí cho nhóm nổi dậy người Kurd chống lại Bashar al-Assad.
Ông Erdoğan sinh ra ở quận Kasımpaşa của Istanbul trong một gia đình di cư từ Batumi của Gruzia đến Rize Thổ nhĩ Kỳ. Khi ông viếng thăm Gruzia ngày 11 tháng 8 năm 2004, ông đã nói: “Tôi cũng là một người Gruzia, gia đình tôi là gia đình Gruzia, di cư từ Batumi đến Rize.”
Là một người có nguồn gốc di cư từ Gruzia của Liên Xô cũ sang Thổ, nên việc Erdogan chủ trương thân Nga là điều dễ hiểu.
Đây là một hành động đáng lo lắng cho tình hình ở Trung Đông và Bắc Phi, sau khi Hoa Kỳ từ chối tiếp thủ tướng Mevedev của Nga để bàn về vấn đề Syria hôm qua 15/10/2015 giờ Việt Nam. Khu vực này đã trở thành ngòi nổ cho chiến tranh khu vực kiểu mới.Vì Hoa Kỳ vẫn giữ thái độ trước sau như một: Bashar al-Assad phải ra đi thì vấn đề Syria mới được bàn tiếp. Một cuộc họp khẩn của Douma quốc gia Nga bàn phương án đàm phán với Hoa Kỳ về vấn đề Syria diễn ra sau đó vẫn chưa tháo nút cho vấn đề.
KẾT
Chiến tranh là cách giải quyết về phân chia địa lý thống trị, xuất khẩu nội loạn, kiếm lợi nhuận, và tỏ rõ sức mạnh quân sự của các cường quốc bằng xương máu của dân trên lãnh thổ các nước nhỏ, nhưng cũng là mồ chôn các cường quốc khi sai một nước cờ chính trị.
Bằng vào sự ủng hộ quân sự về quân nhu, quân trang và vũ khí, vấn đề Syria là của dân Syria quyết định, Hoa Kỳ đã chọn cách tránh sa lầy từ bài học Việt Nam và Iraq cũng như A Phú Hãn gần đây. Hiện nay các bên tả hữu đều có mặt theo cách khác nhau ở Syria, nhưng có vẻ như Nga, Iran và Trung Hoa đang ở vào tình thế sa lầy tại Syria, khi mà kinh tế của họ đang suy yếu.
Chuyển trục Thái Bình Dương của Hoa Kỳ là vấn đề mà các quốc gia lớn nhỏ cần phải tính toán, để không sa lầy vào chiến tranh, khi mà mấy tháng nay, Trung cộng hung hăng trên biển Đông, biển Nhật Bản, và kế hoạch lớn trên biển châu Á của Hoa Kỳ đang khởi động rất ồn ào.
Bài học lịch sử thế giới luôn còn đó, nhưng nó vẫn diễn ra trong hôm nay, và tương lai cho tất cả các quốc gia dù là cường quốc hay nước nhỏ, khi mà các chính khách chưa hiểu hết định nghĩa, chính trị là nghệ thuật của sự có thể của Otto von Bismarck.
Sau 2 chuyến đi hồi đầu tháng 7/2015 vừa qua của tổng bí thư đảng cộng sản ở Việt Nam đến Hoa Kỳ và cuối tháng 7/2015 đến Nhật Bản, không biết đã có những cam kết gì, nhưng cuối tháng 8/2015, Hoa Kỳ lên kế hoạch cho sức mạnh cứng của mình về khả năng quân sự và sự hiện diện tại vùng biển châu Á, như là một phần của khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Đây là Chiến lược an ninh mới về Hàng hải. Chiến lược mới này nhằm 3 mục đích:
1. Bảo vệ tự do trên biển;
2. Ngăn ngừa xung đột và cưỡng chế;
3. Và thúc đẩy việc tuân thủ pháp luật và các tiêu chuẩn quốc tế.
Cụ thể, trong năm 2015 Hoa Kỳ sẽ thay thế Hàng không mẫu hạm Goerge Washington USS bằng một hàng không mẫu hạm USS Ronald Reagan USS mới hơn, và sẽ mang đến biển Đông tàu đổ bộ USS America vào năm 2020.
Tại biển Nhật Bản, Hoa Kỳ sẽ bổ sung 2 tàu khu trục Aegis cho Nhật Bản; và những loại tàu khu trục tàng hình ba lớp mới nhất loại DDG-1000, cùng với hạm đội Thái Bình Dương. Hoa Kỳ cũng sẽ gửi đến biển Nhật Bản những máy bay chiến đấu và ném bom, bao gồm F-22s, triển khai B-2 và B-52 máy bay ném bom chiến lược, kể cả máy bay cánh quạt nghiêng cho Thủy quân lục chiến và lực lượng đặc biệt. Nhật Bản đã đặt mua cho năm 2016 và 2017 thêm 395 máy bay F-35 để triển khai trên cả khu vực Châu Á - Thái Bình Dương.
Đối với dưới mặt biển, ngoài căn cứ tàu ngầm tấn công ở Guam, Hoa Kỳ tài trợ cho hai tàu ngầm 2 lớp Virginia và Virginia Payload Module, có thêm một ngăn vào các tàu ngầm tấn công mới để tăng khối lượng mang vũ khí và trọng tải. Những sự tăng cường lực lượng này sẽ giúp bảo vệ và thêm tính linh hoạt để lợi thế của mình trên biển, trên không và dưới nước.
Bộ quốc phòng Hoa Kỳ còn đặt hàng thêm những vũ khí và trang thiết bị dò tìm hiện đại nhất chưa bao giờ sử dụng để tăng cường bảo vệ tất cả những lực lượng quốc phòng đã kể trên, trong đó có hệ thống tên lửa Standoff liên kết mặt đất và trên không - Joint Air Surface Standoff Missile (JASSM-ER) - để tăng hiệu quả và tầm kiểm soát của tên lửa hành trình Tomahawk.
Ngoài việc tăng cường khả năng triển khai sức mạnh của nó, bộ quốc phòng Hoa Kỳ đang đầu tư vào khả năng linh hoạt sẽ cho phép Mỹ có thể đáp ứng nhanh chóng và hiệu quả hơn trên một phạm vi rộng lớn hơn của những thách thức tiềm năng của hàng hải. Việc triển khai Tàu Littoral Combat ở Singapore có thể hỗ trợ cho Hải quân Hoa Kỳ một cách linh hoạt, nhanh nhẹn để có thể hoạt động hiệu quả ở vùng biển duyên hải đầy thách thức của khu vực.
Bộ hiện đang tiến hành dự án triển khai thứ hai của những Tàu Littoral Combat tới khu vực này, một triển khai mà sẽ không chỉ bao gồm các đường dây điện thoại nóng đền các bến cảng sân bay được sự cam kết của 7 quốc gia Đông Nam Á khác nhau, mà còn tham gia vào một cuộc tập trận trên biển lớn nhất và phức tạp nhất ở biển Hàn Quốc, Foal Eagle.
Ngoài ra, bộ quốc phòng Hoa Kỳ còn sẽ triển khai các sân bay di động trên biển - Platform Mobile Landing (MLP) - tới khu vực, nó hiệu quả hơn cho một loạt các nhiệm vụ, từ những nỗ lực chống cướp biển để lực lượng đặc biệt hoạt động và nhiệm vụ cứu trợ thiên tai.
Cuối cùng, Bộ Quốc phòng đang đầu tư vào những khả năng phân tích cao nhất, bao gồm cả những đại bản doanh tình báo, giám sát và trinh sát, thu thập và xử lý tình báo quân sự - ISR: Intelligence, surveillance and reconnaissance, acquisition and processing of military intelligence - sâu rộng, cái nhìn này sẽ giúp Hoa Kỳ có nhận thức tình huống cao hơn và cảnh báo sớm các cuộc xung đột tiềm năng trong lĩnh vực hàng hải.
Hải quân Mỹ đang mua sắm hệ thống cảnh báo và điều khiển máy bay 24 E-2D Hawkeye cho Hàng không mẫu hạm, và như Tổng thống Obama đã trình ngân sách gần đây nhất, khoảng đầu tư này 9.9 tỷ đô la trong vòng bốn năm tới, để trang bị cho Tàu hải giám 47 P-8A Poseidon cảnh báo máy bay, nhiều trong số đó sẽ được triển khai tới khu vực châu Á-Thái Bình Dương.
Bộ quốc phòng Hoa Kỳ cũng đang đầu tư đáng kể để phát triển hệ thống máy bay không người lái MQ-4C Triton, chúng sẽ cung cấp thông tin chính xác cho khu vực rộng trong tầm hoạt động. Việc triển khai đầu tiên của MQ-4C sẽ được bàn giáo cho Tự lệnh chỉ huy khu vực Thái Bình Dương của Hoa Kỳ trong năm tài chính 2017.
CHƯƠNG 17. CÁC DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC (DNNN) VÀ DOANH NGHIỆP ĐỘC QUYỀN
17. State-Owned Enterprises (SOEs) and Designated Monopolies
Tất cả các thành viên TPP đều có các DNNN cung cấp các dịch vụ công và các hoạt động khác, nhưng các nước thành viên TPP đều công nhận lợi ích của việc thỏa thuận một khung pháp lý chung về các DNNN.
All TPP Parties have SOEs, which often play a role in providing public services and other activities, but TPP Parties recognize the benefit of agreeing on a framework of rules on SOEs.
Chương DNNN áp dụng cho các DNNN lớn chủ chốt tham gia vào các hoạt động thương mại.
The SOE chapter covers large SOEs that are principally engaged in commercial activities.
Mười hai nước thành viên TPP thỏa thuận đảm bảo các DNNN của mình mua bán thương mại trên cơ sở những suy xét kỹ lưỡng lý do thương mại, trừ khi việc làm này không phù hợp với bất cứ sự ủy nhiệm nào của chính quyền, mà theo đó DNNN cần nó để cung cấp các dịch vụ công.
Parties agree to ensure that their SOEs make commercial purchases and sales on the basis of commercial considerations, except when doing so would be inconsistent with any mandate under which an SOE is operating that would require it to provide public services.
Các thành viên TPP cũng đồng thuận đảm bảo các DNNN hoặc các doanh nghiệp độc quyền của mình không được phân biệt đối xử đối với các doanh nghiệp, hàng hóa và dịch vụ của các nước còn lại.
They also agree to ensure that their SOEs or designated monopolies do not discriminate against the enterprises, goods, and services of other Parties.
Các thành viên TPP đồng ý trao cho tòa án quyền thực thi pháp lý (quyền tài phán: ND) các hoạt động thương mại của các DNNN nước ngoài trong lãnh thổ của mình, và đảm bảo các cơ quan hành chính đang quản lý các DNNN và các công ty tư nhân cũng phải thự hiện như vậy một cách công bằng.
Parties agree to provide their courts with jurisdiction over commercial activities of foreign SOEs in their territory, and to ensure that administrative bodies regulating both SOEs and private companies do so in an impartial manner.
Các nước thành viên TPP thống nhất không tạo các ảnh hưởng bất lợi đến lợi ích của các quốc gia thành viên TPP còn lại khi cung cấp các hỗ trợ phi thương mại cho các DNNN, hoặc làm tổn hại đến nền công nghiệp nội địa của các nước khác khi cung cấp các hỗ trợ phi thương mại cho một DNNN sản xuất và bán hàng hóa trong lãnh thỗ nước đó.
TPP Parties agree to not cause adverse effects to the interests of other TPP Parties in providing non-commercial assistance to SOEs, or injury to another Party’s domestic industry by providing non-commercial assistance to an SOE that produces and sells goods in that other Party’s territory.
Thành viên TPP thỏa thuận chia sẻ danh sách các DNNN của mình với các thành viên TPP còn lại, và cung cấp các thông tin bổ sung khi được yêu cầu về việc mức độ sở hữu hoặc kiểm soát của chính phủ và các hỗ trợ phi thương mại của chính phủ dành cho các DNNN.
TPP Parties agree to share a list of their SOEs with the other TPP Parties and to provide, upon request, additional information about the extent of government ownership or control and the non-commercial assistance they provide to SOEs.
Một số ngoại lệ từ những nghĩa vụ trong chương này, ví dụ tình trạng khẩn cấp kinh tế quốc gia hoặc toàn cầu, cũng như các ngoại lệ mang tính đặc thù quốc gia được quy định trong các phụ lục.
There are some exceptions from the obligations in the chapter, for example, where there is a national or global economy emergency, as well as country-specific exceptions that are set out in annexes.
Văn bản tóm tắt Hiệp định thương mại xuyên Thái bình dương mà 12 quốc gia thành viên vừa hoàn tất phần xác trong ngày 05/10/2015 giờ miền Đông Bắc Hoa Kỳ gồm 30 chương. Mỗi chương là một lĩnh vực khác nhau. Đây là một văn bản luật cơ bản. Nó như hiến chương thương mại, kinh tế chính trị cho riêng 12 quốc gia tham gia.
Do thời gian không có, và do văn bản luật đòi hỏi dùng từ chính xác, nên bắt đầu từ hôm nay, tôi sẽ dịch từng phần trong 30 chương cam kết của 12 thành viên gia nhập vào Hiệp định thương mại xuyên Thái Bình Dương.
Hôm nay tôi xin dịch chương 19, là chương rất quan trọng đối với các quốc gia như Việt Nam. Mặc dù, nó đã được nhiều tổ chức chính thống của đảng cầm quyền ở Việt Nam dịch ra, nhưng một số mệnh đề bị dịch sai hoặc bỏ đi một cách cố ý của bản quan trọng về quyền của người lao động.
Chính vì thế, tôi ưu tiên dịch nó trước. Nếu có luật sư nào có thiện ý tham gia dịch dùm tôi toàn văn này, thì hy vọng mỗi ngày chúng tôi sẽ dịch một chương cho thật chính xác, ưu tiên dịch trước các chương quan trọng nhất.
Tôi xin phép tách đoạn cho một đoạn văn trong văn bản khá dài nhằm làm rõ ý cho từng câu, đoạn văn của từng điều khoản là cần thiết.
CHƯƠNG 19: LAO ĐỘNG
Tất cả các quốc gia thành viên TPP đều là thành viên của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO: International Labour Organization) và các thành viên đã công nhận tầm quan trọng của việc thúc đẩy các quyền của người lao động đã được quốc tế công nhận. Các quốc gia thành viên của TPP nhất trí thông qua và duy trì trong luật của họ và thực hiện các quyền lao động cơ bản được ghi nhận trong Tuyên bố ILO năm 1998, cụ thể là quyền tự do lập hội và quyền đàm phán tập thể; xóa bỏ lao động cưỡng bức; bãi bỏ lao động trẻ em và việc cấm các hình thức lao động trẻ em tồi tệ nhất; và loại bỏ phân biệt đối xử trong việc làm.Các quốc gia thành viên TPP cũng đồng ý có luật điều chỉnh tiền lương tối thiểu, giờ làm việc, và sự an toàn và sức khỏe nghề nghiệp. All TPP Parties are International Labour Organization (ILO) members and recognize the importance of promoting internationally recognized labour rights. TPP Parties agree to adopt and maintain in their laws and practices the fundamental labour rights as recognized in the ILO 1998 Declaration, namely freedom of association and the right to collective bargaining; elimination of forced labour; abolition of child labour and a prohibition on the worst forms of child labour; and elimination of discrimination in employment. They also agree to have laws governing minimum wages, hours of work, and occupational safety and health.
Những cam kết này cũng áp dụng cho các khu chế xuất. Mười hai quốc gia thành viên TPP đồng ý không miễn trừ hoặc vi phạm trong việc thực hiện luật của quyền lao động cơ bản nhằm thu hút thương mại, đầu tư, và xé rào để thực thi một cách hiệu quả luật lao động của họ trong một mô hình bền vững hoặc đều đặn làm ảnh hưởng đến thương mại và đầu tư giữa các quốc gia thành viên TPP. These commitments also apply to export processing zones. The 12 Parties agree not to waive or derogate from laws implementing fundamental labour rights in order to attract trade or investment, and not to fail to effectively enforce their labour laws in a sustained or recurring pattern that would affect trade or investment between the TPP Parties.
Ngoài các cam kết của các bên để loại bỏ lao động cưỡng bức trong nước mình, chương Lao động còn bao gồm những cam kết không khuyến khích việc nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức hoặc lao động trẻ em, hoặc sử dụng nguyên liệu đầu vào được sản xuất ra bằng lao động cưỡng bức, bất kể nước xuất xứ có phải là nước TPP hay không. In addition to commitments by Parties to eliminate forced labour in their own countries, the Labour chapter includes commitments to discourage importation of goods that are produced by forced labour or child labour, or that contain inputs produced by forced labour, regardless of whether the source country is a TPP Party.
Mỗi quốc gia trong số 12 thành viên TPP đều cam kết bảo đảm khả năng tiếp cận với hệ thống thủ tục hành chính và tư pháp công bằng, không thiên vị và minh bạch và sẽ cung cấp các biện pháp khắc phục hiệu quả những vi phạm luật lao động quốc tế do mình gây ra. Each of the 12 TPP Parties commits to ensure access to fair, equitable and transparent administrative and judicial proceedings and to provide effective remedies for violations of its labour laws.
Các thành viên TPP cũng đồng ý với sự tham gia của công chúng trong việc thực hiện các chương Lao động, bao gồm cả việc thiết lập cơ chế để có được ý kiến của công chúng. They also agree to public participation in implementation of the Labour chapter, including establishing mechanisms to obtain public input.
Các cam kết trong chương này phải tuân thủ các thủ tục giải quyết tranh chấp được quy định tại chương Giải quyết tranh chấp(Chương 28: ND). Để thúc đẩy việc giải quyết nhanh chóng các vấn đề lao động giữa các quốc gia thành viên TPP, chương Lao động còn xây dựng cơ chế đối thoại mà các thành viên có thể lựa chọn áp dụng để giải quyết mọi vấn đề về lao động giữa các thành viên. Cơ chế đối thoại này cho phép xem xét nhanh các vấn đề và cho phép các thành viên cùng nhất trí với chương trình hành động để xử lý vấn đề. Chương Lao động còn thiết lập một cơ chế hợp tác về các vấn đề lao động, bao gồm cả cơ hội cho các nhà đầu tư trong việc xác định các lĩnh vực tham gia và hợp tác một cách thích hợp và cùng thỏa thuận, trong những hoạt động hợp tác. The commitments in the chapter are subject to the dispute settlement procedures laid out in the Dispute Settlement chapter. To promote the rapid resolution of labour issues between TPP Parties, the Labour chapter also establishes a labour dialogue that Parties may choose to use to try to resolve any labour issue between them that arises under the chapter. This dialogue allows for expeditious consideration of matters and for Parties to mutually agree to a course of action to address issues. The Labour chapter establishes a mechanism for cooperation on labour issues, including opportunities for stakeholder input in identifying areas of cooperation and participation, as appropriate and jointly agreed, in cooperative activities.
